CHƯƠNG 1 BÁT GẠO TRẮNG TRƯỚC BẬC THỀM
Chiếc thước dây trong tay chị chồng tôi vừa kéo đến chân cầu thang thì tôi đột ngột đóng sầm hai cánh cổng gỗ.
“Rầm!”
Tiếng động vang dội khắp con ngõ cổ, khiến mấy người hàng xóm đang đứng ngoài tò mò nhìn vào cũng giật mình. Chồng tôi, Tống Minh Viễn, quay phắt lại, gương mặt đang hớn hở lập tức sa xuống.
“Lâm Tĩnh Nghi, cô làm gì vậy?”
Tôi không trả lời.
Tôi bước qua đống hành lý mà chị chồng vừa sai con trai đặt giữa sân, đi thẳng vào gian bếp cũ. Một lát sau, tôi quay ra với chiếc bát sứ men xanh trên tay. Trong bát là gạo trắng đầy vun, những hạt gạo mới tinh, sáng lên dưới nắng chiều.
Cả nhà chồng nhìn tôi bằng ánh mắt khó hiểu.
Tôi ngồi xuống trước bậc thềm, chậm rãi nghiêng bát.
Gạo trắng ào xuống nền đá.
Từng hạt lăn vào các khe gạch, rải thành một đường cong nhợt nhạt ngay trước cửa chính.
Mẹ chồng tôi, bà Chu Quế Lan, bỗng khựng lại.
Bàn tay đang chống vào cánh tay con gái bà siết chặt đến mức các đốt ngón tay trắng bệch.
“Cô… cô đổ gạo làm gì?” chị chồng tôi, Tống Minh Hà, cau mày hỏi. “Nhà mới nhận mà đã làm chuyện xui xẻo như thế, cô có biết phép tắc không?”
Tôi đứng dậy, phủi vài hạt gạo dính trên đầu ngón tay rồi nhìn thẳng vào bà Quế Lan.
Sau đó, tôi nói đúng sáu chữ:
“Nhà này từng có người chết.”
Khuôn mặt mẹ chồng lập tức tái mét.
Chiếc túi vải trong tay bà rơi xuống đất. Một quả quýt lăn ra, chạm vào bát gạo trắng rồi nằm im giữa sân.
Không khí đang ồn ào bỗng đông cứng.
Chị chồng tôi cười gượng.
“Cô định dọa ai vậy? Người già sống trong nhà rồi qua đời là chuyện bình thường. Căn nhà này là di sản của dì cô để lại, chẳng lẽ dì cô không được mất ở nhà mình?”
Tôi vẫn nhìn mẹ chồng.
“Đúng vậy. Dì tôi mất trong căn nhà này.”
Bà Quế Lan nuốt khan.
Tôi nói tiếp:
“Nhưng trước khi mất, dì đã để lại một câu. Dì bảo, nếu có một ngày người nhà họ Tống kéo đến chia căn nhà này, tôi phải đổ một bát gạo trước bậc thềm.”
“Vì sao?” Minh Viễn gắt lên.
Tôi quay sang anh.
“Anh không muốn biết đâu.”
Minh Viễn bước tới, giật lấy chiếc bát trong tay tôi rồi ném xuống nền.
“Choang!”
Chiếc bát vỡ thành ba mảnh.
Anh chỉ vào mặt tôi, giọng đầy tức tối:
“Căn nhà này là tài sản cô nhận được sau khi kết hôn. Tôi là chồng cô. Người nhà tôi đến xem nhà thì có gì sai? Chị tôi làm ăn khó khăn, cả gia đình đang thuê căn hộ chật chội. Tầng một rộng như vậy, cho chị ấy mở cửa hàng có gì không được? Tầng hai đang bỏ trống, để chị ấy đưa chồng con đến ở thì sao?”
Tôi nhìn người đàn ông đã chung sống với mình tám năm, bỗng cảm thấy xa lạ đến lạnh lòng.
Chưa đầy ba tiếng trước, anh còn ôm vai tôi trước mặt họ hàng, dịu dàng nói:
“Tĩnh Nghi, dì út thương em nhất. Căn nhà này để cho em cũng là điều hợp lý. Sau này chúng ta cùng nhau sửa sang, biến nó thành mái ấm của mình.”
Nhưng ngay khi chị gái anh bước qua cổng, giọng điệu của anh lập tức thay đổi.
Anh chỉ tay lên từng tầng, hào hứng sắp xếp như thể đó là tài sản của chính mình.
“Tầng một mặt tiền đẹp, Minh Hà mở tiệm trà khô hoặc đồ đặc sản là hợp nhất.”
“Tầng hai có ba phòng ngủ, anh chị và hai đứa nhỏ ở vẫn dư.”
“Tầng ba để bố mẹ nghỉ dưỡng. Sau này chúng ta có thể xây thêm một phòng nhỏ trên sân thượng.”
Tôi hỏi:
“Vậy vợ chồng mình ở đâu?”
Minh Viễn cười như thể câu hỏi của tôi thật ngớ ngẩn.
“Chúng ta đang có căn hộ rồi, cần gì chuyển đến đây? Nhà rộng để không rất phí. Người một nhà phải biết giúp đỡ nhau.”
Người một nhà.
Ba chữ ấy từ miệng anh nói ra nghe thật ấm áp.
Chỉ tiếc, trong “người một nhà” ấy dường như chưa bao giờ có tôi.
Chị chồng chống tay lên hông, nhìn những hạt gạo dưới chân với vẻ khó chịu.
“Tĩnh Nghi, hôm nay cả nhà đến đây là muốn bàn chuyện đàng hoàng. Cô bày trò thần bí như vậy chẳng có ý nghĩa gì cả.”
Tôi hỏi:
“Chị mang thước dây đến để bàn chuyện?”
Minh Hà khựng lại.
Phía sau chị ta, chồng chị, Lý Quốc Thành, đang cầm một cuốn sổ ghi chép. Trên trang giấy còn có bản phác thảo sơ bộ tầng một. Con trai lớn của họ đã mở cửa gian phía đông, còn con gái nhỏ thì đặt ba-lô vào căn phòng hướng nam.
Họ không đến tham quan.
Họ đến nhận nhà.
Minh Hà kéo khóe môi.
“Đã xác định sẽ chuyển đến thì phải đo trước để đặt quầy và kê tủ. Chẳng lẽ đợi đến ngày dọn vào mới làm?”
Tôi bật cười.
“Chị xác định bằng cách nào?”
“Minh Viễn đã đồng ý.”
“Anh ấy đồng ý thay tôi?”
Minh Hà nhìn sang em trai.
Minh Viễn lập tức bước lên.
“Tĩnh Nghi, cô đừng chuyện gì cũng phân biệt của anh, của em. Chúng ta là vợ chồng. Tôi có quyền quyết định một phần.”
“Tôi đã ký giấy tặng cho anh chưa?”
“Cô nói thế nghe có tình nghĩa không?”
“Tôi đang hỏi về giấy tờ.”
“Đây là chuyện gia đình, cô lôi giấy tờ ra làm gì?”
Tôi nhìn anh thật lâu.
Suốt tám năm qua, mỗi khi người nhà anh cần thứ gì, “tình nghĩa” sẽ được mang ra đặt lên bàn. Nhưng khi tôi cần một lời giải thích, họ lại bảo tôi quá tính toán.
Năm đầu mới cưới, mẹ chồng nhập viện, tôi nghỉ việc hai tháng để chăm bà. Chị chồng chỉ ghé qua vài lần, mỗi lần đều xách một giỏ hoa quả rồi ngồi chưa đầy nửa tiếng. Vậy mà khi họ hàng hỏi, bà Quế Lan vẫn nói:
“Con gái tôi bận chăm hai đứa nhỏ nên không thể ở viện. Con dâu thì rảnh hơn.”
Năm thứ ba, Minh Hà muốn mua căn hộ trong khu học tốt cho con trai. Minh Viễn tự ý rút hai trăm nghìn nhân dân tệ trong khoản tiết kiệm chung của chúng tôi cho chị vay. Đến khi tôi phát hiện, anh chỉ nói:
“Chị ruột tôi chứ có phải người ngoài đâu.”
Khoản tiền đó đến nay chưa trả.
Năm thứ năm, bố chồng làm ăn thua lỗ, cả nhà lại tìm đến chúng tôi. Tôi bán chiếc vòng ngọc bà ngoại để lại, gom đủ tiền giúp ông thanh toán một khoản nợ. Không ai cảm ơn. Mẹ chồng còn nói:
“Con dâu giúp nhà chồng là lẽ đương nhiên.”
Tôi từng nghĩ hôn nhân là học cách nhường nhịn.
Sau này tôi mới hiểu, có những người xem sự nhường nhịn của bạn là tấm vé cho phép họ bước qua mọi giới hạn.
Bố chồng tôi, ông Tống Kiến Quốc, nãy giờ vẫn đứng ngoài hiên, cuối cùng lên tiếng:
“Được rồi, đừng cãi nhau giữa sân. Hàng xóm nhìn thấy lại cười chê.”
Ông quay sang tôi, cố giữ giọng ôn hòa:
“Tĩnh Nghi, Minh Viễn nói cũng không phải không có lý. Căn nhà lớn thế này, một mình cháu đâu dùng hết. Minh Hà là chị ruột của chồng cháu. Nhà nó khó khăn, cháu giúp một tay cũng là tích đức.”
Tôi hỏi:
“Bố muốn tôi giúp đến mức nào?”
Ông Kiến Quốc hơi nhíu mày.
“Tầng một cho nó làm ăn, tầng hai cho gia đình nó ở. Sau này có điều kiện, nó sẽ trả tiền thuê tượng trưng cho cháu.”
“Tượng trưng là bao nhiêu?”
“Người nhà mà tính từng đồng thì còn gì là tình cảm?”
“Vậy không cần trả?”
“Bố không nói thế.”
“Nhưng bố cũng không nói con số.”
Sắc mặt ông Kiến Quốc trở nên khó coi.
Mẹ chồng bỗng túm lấy tay chồng, nói rất nhanh:
“Minh Viễn, hôm nay về trước đi.”
Mọi người cùng quay lại nhìn bà.
Minh Hà kinh ngạc:
“Mẹ, sao lại về? Con đã hẹn thợ ngày mai đến xem chỗ đặt đường nước rồi.”
“Không xem nữa.”
“Vì sao?”
“Không vì sao cả.”
Bà Quế Lan cúi xuống nhặt túi vải, nhưng bàn tay run đến mức phải cúi ba lần mới cầm được quai túi. Ánh mắt bà liên tục tránh khỏi bát gạo trắng.
Tôi chậm rãi hỏi:
“Mẹ nhận ra cách đổ gạo này sao?”
Bà đứng bật dậy.
“Không!”
Tiếng phủ nhận quá lớn khiến mọi người sững lại.
Tôi nhìn bà.
“Con chỉ hỏi mẹ có nhận ra không. Mẹ căng thẳng như vậy làm gì?”
“Ta không căng thẳng.”
“Vậy sao tay mẹ run?”
Bà vội giấu bàn tay ra sau lưng.
Minh Viễn cau mày.
“Mẹ, chuyện gì vậy?”
“Không có gì.”
Tôi bước tới, dùng mũi giày gạt nhẹ những hạt gạo thành một đường thẳng.
“Dì út từng nói, hai mươi bảy năm trước cũng có một bát gạo bị đổ ở đúng vị trí này.”
Mẹ chồng lảo đảo lùi lại.
Lưng bà va vào cột gỗ.
Minh Hà vội đỡ lấy bà.
“Mẹ, mẹ biết chuyện gì sao?”
“Tĩnh Nghi!” bà Quế Lan bất ngờ hét lên. “Cô im đi!”
Cả sân im phăng phắc.
Tôi cảm thấy đầu ngón tay lạnh buốt, nhưng trong lòng lại bình tĩnh lạ thường.
Từ lúc dì út qua đời đến nay đã hơn một tháng. Tôi đã chờ ngày này rất lâu.
Tôi từng hy vọng mình đoán sai.
Tôi từng hy vọng những lời trong bức thư của dì chỉ là sự hiểu lầm của một người già sống cô độc.
Nhưng biểu hiện của mẹ chồng đã xác nhận tất cả.
Bà biết căn nhà này.
Không chỉ biết.
Bà còn sợ nó.
Minh Viễn túm lấy cổ tay tôi.
“Cô nói rõ đi. Hai mươi bảy năm trước có chuyện gì?”
Tôi nhìn bàn tay anh đang siết mình.
“Bỏ ra.”
“Cô nói trước.”
“Anh đang làm tôi đau.”
Anh khựng lại, nhưng không buông.
Tôi nhìn thẳng vào mắt anh.
“Minh Viễn, đây là lần cuối tôi nói. Bỏ tay ra.”
Có lẽ vẻ mặt của tôi quá lạnh, anh chậm rãi nới lỏng các ngón tay.
Tôi bước lùi về phía cửa chính.
“Muốn biết thì vào nhà. Nhưng trước khi vào, tất cả phải để hành lý ngoài sân.”
Minh Hà lập tức phản đối:
“Dựa vào đâu?”
“Dựa vào việc căn nhà này đứng tên tôi.”
Chị ta cười khẩy.
“Cô tưởng cầm được giấy chứng nhận là muốn làm gì thì làm sao?”
“Trong căn nhà của tôi, đúng vậy.”
“Cô…”
“Minh Hà!” mẹ chồng quát.
Chị ta quay sang, không tin nổi.
“Mẹ?”
Bà Quế Lan nhìn tôi, môi trắng bệch.
“Cô muốn cho chúng ta xem thứ gì?”
Tôi lấy từ túi áo ra một chiếc chìa khóa đồng cũ.
“Thứ dì út để lại.”
Tôi mở cửa chính.
Cánh cửa gỗ phát ra tiếng kẽo kẹt kéo dài. Bên trong tối hơn ngoài sân, mùi gỗ cũ và thảo dược khô vẫn còn phảng phất. Ánh sáng hắt qua cửa sổ song gỗ, chiếu lên bàn thờ tổ tiên đặt giữa gian chính.
Trên bàn thờ không có di ảnh của dì út.
Chỉ có một khung ảnh được phủ vải đỏ.
Mẹ chồng vừa bước qua ngưỡng cửa đã đứng chết lặng.
Bà nhìn chằm chằm tấm vải đỏ.
Tôi đóng cửa sau lưng mọi người.
“Dì út dặn rằng, chỉ khi cả nhà họ Tống có mặt, con mới được mở tấm vải này.”
Minh Viễn mất kiên nhẫn:
“Đừng vòng vo nữa.”
Tôi bước đến bàn thờ, đưa tay kéo tấm vải xuống.
Khung ảnh bên dưới hiện ra.
Đó là bức ảnh chụp ba cô gái trẻ đứng bên bờ sông.
Một người là dì út của tôi, Lâm Nhược Mai.
Người thứ hai là mẹ tôi, Lâm Tú Vân.
Người thứ ba…
Là Chu Quế Lan khi còn trẻ.
Minh Viễn trợn mắt.
“Mẹ?”
Minh Hà bước sát lại.
“Mẹ quen dì của Tĩnh Nghi sao?”
Bà Quế Lan không trả lời.
Tôi đặt tấm vải đỏ xuống bàn.
“Không chỉ quen.”
Tôi nhìn bà.
“Họ từng là chị em kết nghĩa.”
Bố chồng nhíu mày.
“Chuyện từ thời trẻ, có gì đáng nói?”
“Có.”
Tôi kéo ngăn bàn thờ, lấy ra một phong thư đã ngả màu.
“Bởi vì hai mươi bảy năm trước, căn nhà này vốn không thuộc về dì út tôi.”
Mẹ chồng nhắm mắt lại.
Tôi nói từng chữ:
“Căn nhà này vốn thuộc về mẹ tôi.”
Minh Viễn quay sang tôi.
“Nhưng mẹ cô mất từ khi cô còn nhỏ. Dì cô nuôi cô, sau đó căn nhà thuộc về dì, có gì lạ?”
“Điều lạ là mẹ tôi chưa từng tự nguyện giao căn nhà cho dì.”
Tôi lấy thêm một bản sao giấy tờ.
“Sau khi mẹ tôi qua đời, căn nhà đáng lẽ phải được giữ lại cho tôi. Nhưng giấy chứng nhận cũ đã biến mất. Một văn bản chuyển nhượng xuất hiện, trên đó có chữ ký giả của mẹ tôi.”
Bố chồng đổi sắc mặt.
“Cô nói chuyện phải có bằng chứng.”
“Tôi có.”
Tôi đặt một tập hồ sơ lên bàn.
“Dì út đã dành mười hai năm để tìm lại hồ sơ lưu trữ. Bà ấy còn nhờ một chuyên gia đối chiếu nét chữ. Kết luận nằm ở đây.”
Minh Viễn cầm lên xem.
Tôi quan sát từng thay đổi trên gương mặt anh.
Từ nghi ngờ, đến ngỡ ngàng, rồi bối rối.
Anh lật nhanh từng trang.
“Người ký làm chứng cho việc chuyển nhượng…”
Giọng anh khàn đi.
Anh ngẩng lên nhìn mẹ.
“…là mẹ?”
Minh Hà giật lấy giấy.
“Không thể nào!”
Tên người làm chứng được ghi rất rõ: Chu Quế Lan.
Cả gian chính im lặng đến mức nghe được tiếng đồng hồ cũ trên tường.
Tích tắc.
Tích tắc.
Mẹ chồng ngồi phịch xuống ghế.
“Tôi chỉ ký làm chứng.”
Bà nói rất nhỏ.
“Tôi không biết chữ ký là giả.”
Tôi hỏi:
“Mẹ thật sự không biết sao?”
“Không biết.”
“Vậy vì sao dì út dặn con đổ gạo?”
Bà Quế Lan ngẩng phắt lên.
Tôi lấy phong thư, mở ra.
“Trong thư, dì viết rằng đêm mẹ tôi qua đời, có ba người phụ nữ đứng trước bậc thềm. Một người ôm tôi trong lòng. Một người khóc. Người còn lại đổ một bát gạo trắng xuống đất rồi nói: ‘Từ nay chuyện này chôn ở đây.’”
Minh Viễn nhìn mẹ.
“Mẹ là người nào?”
Bà Quế Lan im lặng.
Tôi đọc tiếp:
“Người đổ gạo là Chu Quế Lan.”
Bàn tay mẹ chồng đập xuống mặt bàn.
“Đủ rồi!”
Tôi gấp thư lại.
“Chưa đủ.”
“Tĩnh Nghi, chuyện cũ đã qua gần ba mươi năm. Cô muốn gì?”
“Con cũng đã tự hỏi câu đó.”
Tôi nhìn chồng.
“Lúc đầu, con chỉ muốn biết sự thật.”
“Bây giờ thì sao?”
“Bây giờ con muốn biết tại sao vừa nghe con được thừa kế căn nhà, cả nhà đã vội đến chia phòng.”
Minh Hà bực bội:
“Đừng kéo tôi vào chuyện của thế hệ trước. Tôi chỉ nghe Minh Viễn nói căn nhà rộng, có thể giúp gia đình tôi.”
Tôi quay sang chồng.
“Anh biết căn nhà này từ trước không?”
Anh lập tức lắc đầu.
“Không.”
“Anh chắc chứ?”
“Tôi chưa từng đến đây.”
“Con người có thể chưa từng đến, nhưng vẫn có thể biết.”
Tôi mở ngăn kéo thứ hai, lấy ra một phong bì màu nâu.
Trên phong bì ghi tên Tống Minh Viễn.
Anh sững người.
“Cái gì vậy?”
“Dì út gửi cho anh ba tháng trước khi mất.”
“Bà ấy chưa từng liên lạc với tôi.”
“Anh chắc không?”
“Chắc.”
Tôi đưa phong bì cho anh.
Bên trong là bản in một đoạn tin nhắn.
Người gửi dùng số điện thoại của dì út.
Người nhận là Minh Viễn.
Tin nhắn đầu tiên:
“Căn nhà số 18 ngõ Thanh Hà sẽ được trả lại cho Tĩnh Nghi. Cậu đừng để người nhà họ Tống chạm vào nó.”
Tin nhắn trả lời từ điện thoại của chồng tôi:
“Bà già rồi, đừng xen vào chuyện vợ chồng chúng tôi.”
Tin nhắn tiếp theo của dì:
“Nếu cậu tham căn nhà ấy, cậu sẽ mất nhiều hơn một mái nhà.”
Minh Viễn nhìn chằm chằm trang giấy.
Mặt anh dần trắng bệch.
“Không phải tôi.”
“Tin nhắn gửi từ số của anh.”
“Có thể ai đó dùng điện thoại của tôi.”
Tôi bật cười.
“Anh định nói ai?”
Anh nhìn sang mẹ.
Bà Quế Lan tránh ánh mắt anh.
Tôi hỏi:
“Ngày mười hai tháng ba, anh ở đâu?”
Minh Viễn suy nghĩ.
“Tôi đi công tác ở Tô Châu.”
“Điện thoại của anh ở đâu?”
Anh im lặng.
Tôi nhớ rất rõ hôm ấy. Anh nói điện thoại bị hỏng, để ở nhà cho mẹ mang đi sửa. Bà Quế Lan ở căn hộ của chúng tôi hai ngày.
Chị chồng cũng nhớ ra điều gì đó.
“Mẹ, hôm ấy mẹ có gọi cho con bằng điện thoại của Minh Viễn.”
Bà Quế Lan mím chặt môi.
Minh Viễn quay sang bà.
“Mẹ gửi tin nhắn?”
“Tôi chỉ…”
“Mẹ gửi phải không?”
“Tôi chỉ muốn bà ấy đừng kích động Tĩnh Nghi.”
“Vì sao mẹ biết dì cô ấy sẽ để lại căn nhà?”
Bà Quế Lan không trả lời.
Tôi thay bà trả lời:
“Bởi vì dì út đã gọi cho mẹ, yêu cầu mẹ cùng đi làm rõ chuyện giả chữ ký năm xưa.”
Minh Hà nhìn mẹ, giọng run run:
“Mẹ thực sự liên quan sao?”
Bà Quế Lan bỗng bật khóc.
“Tất cả là vì gia đình!”
Tôi cảm thấy một cơn lạnh chạy dọc sống lưng.
Người ta thường dùng câu ấy khi đã không còn cách nào biện minh cho hành động của mình.
Bà chỉ vào bố chồng.
“Năm đó bố các con làm ăn thất bại, nợ rất nhiều tiền. Chủ nợ tìm đến tận nhà. Minh Viễn mới lên ba, Minh Hà mới sáu tuổi. Nếu không có tiền, cả nhà chúng ta sẽ bị đuổi ra đường.”
Ông Kiến Quốc quát:
“Bà im đi!”
“Ông còn muốn giấu đến bao giờ?” bà quay sang chồng, nước mắt chảy dài. “Tôi chịu đựng gần ba mươi năm rồi!”
Tôi siết tay vào mép bàn.
“Căn nhà của mẹ tôi liên quan gì đến khoản nợ của bố?”
Bà Quế Lan nhìn tôi, ánh mắt đầy sợ hãi.
“Chúng tôi không lấy căn nhà.”
“Vậy lấy gì?”
Bà không nói.
Tôi đặt trước mặt bà một chứng từ cũ.
“Có phải lấy tiền không?”
Ông Kiến Quốc lập tức đứng bật dậy.
“Cô lấy thứ này ở đâu?”
Phản ứng của ông chính là câu trả lời.
Đó là giấy biên nhận khoản vay thế chấp căn nhà, trị giá một trăm tám mươi nghìn nhân dân tệ vào hai mươi bảy năm trước.
Người đứng tên vay là mẹ tôi.
Nhưng ngày ký giấy, mẹ tôi đang nằm trong bệnh viện.
Khoản tiền được chuyển vào tài khoản của một cửa hàng vật liệu xây dựng do Tống Kiến Quốc làm chủ.
Minh Viễn đọc xong, bàn tay run lên.
“Bố…”
Ông Kiến Quốc giật tờ giấy.
“Đây là giấy giả!”
“Tài liệu được lấy từ hồ sơ ngân hàng cũ,” tôi nói. “Có dấu xác nhận.”
“Cô đang vu khống!”
“Vậy chúng ta có thể nhờ cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.”
Ông nghẹn lời.
Minh Hà lùi một bước.
“Bố mẹ đã dùng nhà của mẹ Tĩnh Nghi để vay tiền?”
Bà Quế Lan ôm mặt khóc.
“Chúng ta chỉ định mượn tạm.”
Tôi nhìn bà.
“Sau đó thì sao?”
“Sau đó…”
“Sau đó mẹ tôi qua đời.”
Giọng tôi bình tĩnh đến đáng sợ.
“Còn giấy tờ căn nhà bị chuyển sang tên dì út. Khoản nợ được trả bằng tiền bán mảnh đất phía sau. Nhà họ Tống vượt qua khó khăn. Không ai nói với tôi một lời.”
Minh Viễn ngồi xuống ghế.
Anh nhìn bố mẹ, như thể lần đầu tiên nhìn thấy họ.
“Vì sao căn nhà lại sang tên dì út?”
Bà Quế Lan thở dốc.
“Nhược Mai muốn bảo vệ căn nhà cho Tĩnh Nghi. Cô ấy phát hiện giấy vay tiền, nhưng lúc đó Tú Vân đã mất. Tĩnh Nghi còn nhỏ. Nếu kiện ra, chuyện sẽ rất lớn. Nhược Mai buộc chúng ta viết giấy cam kết, rồi tạm đứng tên căn nhà.”
Tôi cười buồn.
“Dì út đã tin lời hứa của mọi người.”
Bà Quế Lan cúi đầu.
“Chúng tôi đã trả tiền.”
“Trả cho ai?”
“Nhược Mai.”
“Bao nhiêu?”
Bà không trả lời.
“Tám nghìn nhân dân tệ,” tôi nói. “Đó là số tiền bố mẹ đưa cho dì tôi sau khi căn nhà được sang tên.”
Minh Viễn kinh ngạc.
“Chỉ tám nghìn?”
Tôi nhìn anh.
“Còn thấp hơn số tiền anh từng tự ý lấy trong tài khoản của chúng ta cho chị gái.”
Mặt anh đỏ bừng.
Bố chồng đập bàn.
“Dù thế nào thì chuyện cũng đã giải quyết! Nhược Mai nhận tiền, căn nhà thuộc về bà ấy. Bây giờ bà ấy để lại cho cô. Nhà họ Tống không còn nợ cô!”
Tôi hỏi:
“Nếu không còn nợ, tại sao mẹ lại tìm cách ngăn dì liên lạc với tôi?”
Ông Kiến Quốc im bặt.
Tôi lấy ra một chiếc máy ghi âm nhỏ.
“Dì út còn để lại thứ này.”
Mẹ chồng hoảng hốt đứng lên.
“Đừng mở!”
Tôi nhìn bà.
“Vì sao?”
“Đó là chuyện riêng giữa tôi và Nhược Mai.”
“Nhưng dì để nó cho con.”
Tôi nhấn nút.
Giọng dì út vang lên, yếu nhưng rõ ràng:
“Quế Lan, tôi không còn nhiều thời gian. Căn nhà tôi sẽ trả lại cho Tĩnh Nghi.”
Giọng mẹ chồng trong bản ghi run rẩy:
“Bà không thể làm vậy. Nếu nó biết chuyện năm xưa, gia đình tôi sẽ tan nát.”
“Gia đình bà được giữ lại bằng tài sản và sự im lặng của người khác. Gần ba mươi năm rồi, bà còn chưa thấy đủ sao?”
“Tôi xin bà. Hãy bán nhà, chia cho chúng tôi một nửa. Minh Hà đang cần chỗ ở. Minh Viễn là chồng Tĩnh Nghi, sau này nhà cũng thuộc về nó.”
“Không. Tôi đã nhìn thấy cách các người đối xử với Tĩnh Nghi. Căn nhà này là đường lui cuối cùng của con bé.”
“Bà…”
“Nếu người nhà họ Tống kéo đến chiếm nhà, tôi sẽ để Tĩnh Nghi biết tất cả.”
Bản ghi kết thúc.
Không ai nói gì.
Tôi nhìn chồng.
Anh cúi đầu, hai vai cứng đờ.
Mấy phút trước anh còn khẳng định có quyền quyết định căn nhà.
Bây giờ anh đã biết, nền móng của nó được xây lên bằng sự hy sinh của mẹ tôi và sự im lặng của cả nhà anh.
Minh Hà bất ngờ lao đến giật chiếc máy ghi âm.
“Chuyện này không liên quan đến tôi!”
Tôi né sang một bên.
“Chị đang làm gì?”
“Bà ấy chết rồi, ai biết bản ghi có bị cắt ghép không?”
“Chị có thể mang đi giám định.”
“Tôi không quan tâm! Tôi chỉ biết Minh Viễn đã hứa cho gia đình tôi sử dụng hai tầng.”
Tôi nhìn chị ta, không thể tin nổi.
Sau từng ấy sự thật, điều chị ta quan tâm vẫn chỉ là hai tầng nhà.
“Chị nghe chưa rõ sao? Gia đình chị sẽ không chuyển vào.”
“Cô dựa vào đâu?”
“Dựa vào việc đây là nhà của tôi.”
“Cô là vợ của em trai tôi!”
“Thì sao?”
“Tài sản của cô cũng phải nghĩ cho chồng!”
“Tôi đã nghĩ cho anh ấy tám năm rồi.”
Tôi quay sang Minh Viễn.
“Bây giờ đến lượt anh nghĩ cho tôi.”
Anh ngẩng lên, mắt đỏ hoe.
“Tĩnh Nghi, tôi không biết chuyện này.”
“Nhưng anh biết căn nhà không thuộc về anh.”
“Tôi chỉ muốn giúp chị.”
“Bằng tài sản của tôi.”
“Chúng ta là vợ chồng.”
“Vợ chồng không có nghĩa là anh được phép chia căn nhà của tôi cho người khác.”
Anh bước tới.
“Được, tôi sai. Tôi xin lỗi. Chúng ta có thể bàn lại.”
Tôi nhìn đống hành lý ngoài sân.
“Anh đã bàn với cả nhà trước khi nói với tôi. Còn thuê thợ đến khảo sát. Anh gọi đó là bàn lại sao?”
“Tôi nghĩ em sẽ đồng ý.”
“Vì tám năm qua tôi luôn đồng ý?”
Anh không nói được gì.
Tôi đi ra sân, mở cánh cổng nhỏ bên cạnh.
“Bây giờ, mời mọi người về.”
Minh Hà đứng chắn trước cửa.
“Cô muốn đuổi cả bố mẹ chồng sao?”
“Tôi đang mời mọi người rời khỏi nhà tôi.”
“Minh Viễn, em đứng nhìn vợ em hỗn láo như vậy à?”
Chồng tôi nhắm mắt.
“Tất cả về trước đi.”
“Em nói gì?”
“Em bảo mọi người về.”
“Còn cửa hàng của chị?”
“Không có cửa hàng nào cả.”
“Em đã hứa!”
“Tôi không có quyền hứa!”
Đây là lần đầu tiên trong tám năm, Minh Viễn thừa nhận câu đó.
Nhưng nó đến quá muộn.
Chị chồng gào lên:
“Vậy cả nhà chị phải làm sao? Tiền đặt cọc cửa hàng chị đã trả rồi!”
Tôi quay lại.
“Chị đã đặt cọc?”
Chị ta chợt nhận ra mình lỡ lời.
Minh Viễn nhìn chị.
“Chị đặt cọc gì?”
“Chị…”
Chồng chị, Lý Quốc Thành, buột miệng:
“Tiền sửa chữa và nhập hàng. Chúng ta đã vay ba trăm nghìn.”
Minh Viễn tái mặt.
“Ai bảo anh chị vay?”
Minh Hà bật khóc.
“Chính em nói căn nhà chắc chắn dùng được! Em bảo chị cứ chuẩn bị trước!”
Tôi nhìn chồng.
Anh lắp bắp:
“Tôi chỉ nói… khả năng cao…”
“Anh còn đưa chìa khóa sao chép cho chị ấy không?”
Anh giật mình.
Ánh mắt đó đã tố cáo anh.
Tôi lạnh giọng:
“Chìa khóa ở đâu?”
Minh Hà ôm chặt túi xách.
“Không có.”
Tôi bước tới.
“Trả lại.”
“Đó là Minh Viễn đưa tôi.”
“Nhưng anh ấy không phải chủ nhà.”
“Cô đừng quá đáng!”
Tôi lấy điện thoại.
“Nếu chị không trả, tôi sẽ báo mất chìa khóa và thay toàn bộ ổ khóa. Đồng thời, tôi sẽ yêu cầu kiểm tra việc có người tự ý sao chép chìa khóa nhà riêng.”
Mặt Minh Hà biến sắc.
Cuối cùng, chị ta móc một chùm chìa khóa mới tinh ném xuống đất.
“Cầm lấy! Căn nhà lạnh lẽo này ai thèm!”
Tôi cúi xuống nhặt lên.
“Chị vừa mang cả gia đình đến đo từng căn phòng.”
Chị ta cứng họng.
Bố chồng quát mọi người thu dọn hành lý. Mẹ chồng bước ra đến cổng thì quay lại.
Bà nhìn bát gạo trên nền đá, giọng khàn khàn:
“Tĩnh Nghi, con định làm gì với những chuyện cũ?”
Tôi đáp:
“Con chưa biết.”
Bà bước tới gần, nắm lấy tay tôi.
“Minh Viễn thật sự không biết. Nó có sai vì tự ý quyết định căn nhà, nhưng chuyện năm xưa không liên quan đến nó.”
Tôi nhìn những nếp nhăn trên khuôn mặt bà.
“Vậy chuyện hôm nay thì sao?”
Bà im lặng.
“Anh ấy không biết quá khứ, nhưng anh ấy biết mình đang lấy nhà của vợ để cho chị gái. Mẹ cũng biết. Bố cũng biết. Không ai trong số mọi người hỏi ý kiến con.”
“Tất cả chỉ vì Minh Hà quá khó khăn.”
“Con cũng từng khó khăn.”
Bà khựng lại.
Tôi nói tiếp:
“Ngày con mới cưới, con làm hai công việc để trả khoản vay mua nhà. Mẹ bảo con gái nhà khác làm được thì con cũng làm được. Khi con phải nằm viện vì kiệt sức, chị Minh Hà còn gọi điện nhờ con đi xếp hàng mua thuốc cho con trai chị ấy.”
Bà cúi đầu.
“Nhưng hôm nay, chỉ vì chị ấy muốn mở cửa hàng, cả nhà sẵn sàng chia căn nhà của con như chia một chiếc bánh.”
“Tĩnh Nghi…”
“Con sẽ không quên.”
Bà buông tay.
Cả nhà họ Tống lần lượt bước ra ngoài.
Tôi đóng cổng.
Lần này, tiếng khóa vang lên rất nhẹ.
Nhưng tôi biết, thứ bị khóa lại không chỉ là cánh cổng.
Đêm hôm đó, Minh Viễn không về căn hộ của chúng tôi.
Anh ngồi một mình trên bậc thềm căn nhà ba tầng đến gần nửa đêm.
Tôi ở trong gian chính, đọc lại bức thư của dì út.
Ngoài sân, gió thổi những hạt gạo trắng lăn qua nền đá.
Đến mười một giờ, anh gõ cửa.
“Tĩnh Nghi.”
Tôi không mở.
“Cho tôi vào nói chuyện.”
“Ngày mai.”
“Tôi không thể đợi.”
“Nhưng tôi có thể.”
Anh im lặng một lúc rồi nói qua cánh cửa:
“Em định ly hôn sao?”
Tay tôi dừng lại trên trang thư.
Có những câu hỏi, khi được hỏi ra, đã chứng minh người hỏi hiểu mình sai đến mức nào.
Tôi không trả lời.
Anh lại nói:
“Tôi xin lỗi. Chuyện căn nhà, tôi sẽ không để chị tôi can thiệp nữa.”
Tôi hỏi:
“Chỉ căn nhà thôi sao?”
Anh im lặng.
Tôi nhắm mắt.
Tám năm hôn nhân bỗng hiện lên trong đầu như một cuốn phim cũ: những lần tôi nhường nhịn, những bữa cơm tôi một mình chuẩn bị cho cả gia đình anh, những đêm anh nói “chỉ lần này thôi”, những khoản tiền lần lượt rời khỏi tài khoản chung, những lời xin lỗi chưa bao giờ đi kèm thay đổi.
Tôi bước đến gần cửa.
“Minh Viễn, anh có nhớ sáu năm trước, khi mẹ anh muốn chúng ta đưa tiền sửa nhà cho chị Minh Hà, tôi đã nói gì không?”
“…”
“Tôi nói, chúng ta có thể giúp nhưng phải cùng thống nhất.”
“Tôi nhớ.”
“Anh đã đồng ý. Sau đó anh vẫn chuyển tiền.”
“Tôi…”
“Bốn năm trước, khi chị ấy muốn gửi con sang ở nhà chúng ta cả mùa hè, tôi nói cần bàn trước. Anh vẫn đưa chìa khóa cho chị ấy.”
“Tĩnh Nghi…”
“Hai năm trước, bố anh muốn dùng tên tôi để bảo lãnh khoản vay. Tôi từ chối. Anh giận tôi suốt hai tuần.”
“Tôi biết mình sai.”
“Hôm nay, anh lại sao chép chìa khóa căn nhà của tôi.”
Bên ngoài không còn tiếng nói.
Tôi tựa trán vào cánh cửa lạnh.
“Anh chưa bao giờ coi ranh giới của tôi là điều cần tôn trọng.”
“Tôi sẽ sửa.”
“Anh nói câu ấy nhiều lần rồi.”
“Lần này khác.”
“Vì lần này anh sợ mất căn nhà, hay sợ mất tôi?”
Anh đáp rất nhanh:
“Sợ mất em.”
Nhưng tôi không còn tin những câu trả lời quá nhanh.
Tôi nói:
“Ngày mai chúng ta gặp nhau ở văn phòng luật sư.”
“Tại sao?”
“Để làm rõ tài sản và cuộc hôn nhân này.”
Anh đập tay lên cửa.
“Không! Tôi không đồng ý ly hôn!”
“Anh có thể không đồng ý.”
“Tĩnh Nghi, đừng vì tức giận mà quyết định.”
“Tôi không tức giận.”
Đó là sự thật.
Tôi không còn tức giận nữa.
Tôi chỉ mệt.
Sự mệt mỏi của một người đã đứng quá lâu ở cuối hàng trong chính cuộc hôn nhân của mình.
Tôi tắt đèn gian chính.
Ngoài cửa, Minh Viễn vẫn đứng đó rất lâu.
Sáng hôm sau, khi tôi mở cổng, anh đã đi.
Trên bậc thềm có một túi bánh nóng và một mẩu giấy.
“Anh sẽ đợi em bình tĩnh.”
Tôi đọc xong, gấp mẩu giấy lại.
Rồi tôi nhìn thấy dưới túi bánh có một chiếc chìa khóa.
Không phải chìa khóa căn nhà.
Đó là chìa khóa két sắt trong căn hộ của chúng tôi.
Tôi bỗng có cảm giác bất an.
Minh Viễn chưa bao giờ cho tôi biết mật mã két sắt. Anh nói bên trong chỉ có giấy tờ công việc và một ít tiền của bố mẹ gửi nhờ.
Tại sao bây giờ anh lại đưa chìa khóa?
Tôi lái xe về căn hộ.
Két sắt nằm sau bức tranh trong phòng làm việc. Chìa khóa chỉ mở được ổ cơ, còn mật mã cần sáu số.
Tôi thử ngày sinh của anh.
Sai.
Ngày cưới.
Sai.
Ngày sinh mẹ chồng.
Sai.
Tôi đứng im trước bàn phím.
Sáu chữ tôi nói hôm qua bỗng hiện lên trong đầu.
“Nhà này từng có người chết.”
Tôi nhập ngày mẹ tôi qua đời.
Két sắt bật mở.
Bên trong không có nhiều tiền.
Chỉ có ba tập hồ sơ, một cuốn sổ tiết kiệm và một phong thư viết tên tôi.
Nét chữ trên phong thư không phải của Minh Viễn.
Là của dì út.
Tôi xé phong bì.
Bên trong chỉ có một dòng:
“Tĩnh Nghi, nếu con mở được két này, nghĩa là Minh Viễn đã biết sự thật từ lâu.”
Tôi thấy máu trong người như đông lại.
Dưới bức thư là một bản thỏa thuận cũ, có chữ ký của Minh Viễn từ ba năm trước.
Nội dung ghi rõ: anh đã nhận từ dì út sáu trăm nghìn nhân dân tệ để cam kết không tiết lộ, không tranh chấp và không tạo điều kiện cho gia đình họ Tống chiếm dụng căn nhà số 18 ngõ Thanh Hà.
Ngày ký là ba năm trước.
Tôi ngồi xuống sàn.
Ngoài cửa sổ, thành phố Hàng Châu sáng rực trong nắng sớm.
Nhưng trước mắt tôi chỉ còn một màu trắng lạnh.
Minh Viễn không hề vô tội.
Anh biết tất cả.
Và ngày hôm qua, anh vẫn dẫn cả nhà đến chia căn nhà của tôi.
CHƯƠNG 2 NGƯỜI CHỒNG ĐÃ BIẾT TỪ BA NĂM TRƯỚC
Tôi ngồi trước két sắt gần nửa giờ mà không thể cử động.
Bản thỏa thuận chỉ dài hai trang, nhưng từng dòng chữ giống như một nhát cắt chậm, không gây đau ngay lập tức mà khiến lòng người dần tê buốt.
Ba năm trước, Minh Viễn đã gặp dì út.
Ba năm trước, anh đã biết bố mẹ mình từng dùng căn nhà của mẹ tôi để vay tiền.
Ba năm trước, anh đã nhận sáu trăm nghìn nhân dân tệ.
Vậy mà suốt ba năm ấy, anh chưa từng nói với tôi.
Tôi nhớ lại đúng khoảng thời gian đó, Minh Viễn đột nhiên có tiền góp vốn vào một cửa hàng nội thất cùng bạn. Anh nói được thưởng dự án, sau đó dự án thất bại, tiền mất gần hết.
Tôi từng hỏi tiền thưởng sao nhiều như vậy.
Anh cau có:
“Em không tin năng lực của chồng mình à?”
Tôi đã xin lỗi anh.
Bây giờ nghĩ lại, người cần xin lỗi chưa bao giờ là tôi.
Điện thoại rung lên.
Minh Viễn gọi.
Tôi nhìn màn hình rất lâu rồi mới bắt máy.
“Em đã mở két chưa?” anh hỏi.
Giọng anh khàn đặc, như thể cả đêm không ngủ.
“Rồi.”
Đầu dây bên kia im lặng.
Tôi hỏi:
“Anh đang ở đâu?”
“Dưới nhà.”
Tôi đứng dậy, nhìn qua cửa sổ.
Chiếc xe màu đen của anh đỗ bên lề đường. Minh Viễn đứng cạnh xe, áo sơ mi nhăn nhúm, hai tay đút túi.
“Lên đây,” tôi nói.
Mười phút sau, anh bước vào căn hộ.
Anh nhìn két sắt mở, rồi nhìn tập hồ sơ trong tay tôi.
“Tôi định nói với em.”
“Khi nào?”
“Sau khi xử lý ổn thỏa.”
“Ba năm chưa đủ sao?”
Anh cúi đầu.
“Tôi sợ em không chịu nổi.”
Tôi bật cười.
Đó là lý do quen thuộc nhất của những người che giấu sự thật.
Họ luôn nói mình giấu vì người khác.
Nhưng phần lớn, họ chỉ sợ hậu quả rơi xuống đầu mình.
Tôi đặt bản thỏa thuận lên bàn.
“Anh nhận sáu trăm nghìn để làm gì?”
“Dì em muốn tôi ngăn bố mẹ và chị tôi can thiệp vào căn nhà.”
“Anh đã làm chưa?”
Anh im lặng.
“Tôi hỏi anh đã làm chưa?”
“Chưa.”
“Tại sao?”
“Lúc đó chị tôi gặp khó khăn.”
“Từ ba năm trước?”
“Gia đình chị ấy luôn không ổn định.”
“Vậy sáu trăm nghìn đâu?”
“Đầu tư thất bại.”
“Thật sao?”
Anh nhìn sang chỗ khác.
Tôi mở cuốn sổ tiết kiệm trong két.
Số dư chỉ còn hơn hai mươi nghìn. Nhưng các giao dịch cho thấy phần lớn tiền không được đưa vào đầu tư.
Hai trăm nghìn chuyển cho Tống Minh Hà.
Một trăm nghìn chuyển cho bố chồng.
Tám mươi nghìn thanh toán khoản vay mua xe của em họ anh.
Năm mươi nghìn dùng để đóng học phí trường tư cho con trai chị chồng.
Số còn lại mới được chuyển vào cửa hàng nội thất.
Tôi đẩy cuốn sổ về phía anh.
“Đây là đầu tư của anh?”
Minh Viễn ngồi xuống, hai tay ôm đầu.
“Tôi không thể nhìn người nhà gặp khó khăn mà không giúp.”
“Anh có thể giúp bằng tiền của anh.”
“Tiền đó dì em đưa cho tôi.”
“Đưa với điều kiện anh bảo vệ quyền lợi của tôi.”
“Nhưng bà ấy đã đưa rồi.”
Tôi nhìn anh không chớp mắt.
Anh dường như cũng nhận ra câu nói ấy đáng sợ đến mức nào.
Anh vội giải thích:
“Ý tôi không phải vậy.”
“Ý anh rất rõ.”
“Tĩnh Nghi, lúc ấy tôi nghĩ dù sao căn nhà cuối cùng cũng thuộc về vợ chồng mình. Dùng một phần tiền giúp gia đình trước cũng không sao.”
“Vậy nên anh xem sáu trăm nghìn là tiền mua quyền im lặng?”
“Không!”
“Anh biết sự thật nhưng không nói. Anh nhận tiền rồi vi phạm cam kết. Hôm qua anh còn định đưa hai tầng nhà cho chị gái.”
“Tôi không định cho hẳn.”
“Anh đưa chìa khóa.”
Anh không còn lời nào.
Tôi ngồi đối diện anh.
“Dì út mất hơn một tháng. Trong thời gian đó, anh đã bao nhiêu lần hỏi tôi về di chúc?”
Anh nhắm mắt.
Tôi nhớ rõ.
Sau tang lễ, Minh Viễn liên tục hỏi:
“Dì có để lại giấy tờ gì không?”
“Căn nhà đã sang tên chưa?”
“Em định bán hay giữ?”
Tôi tưởng anh quan tâm vì sợ tôi phải xử lý thủ tục phức tạp.
Thì ra anh đang chờ.
Chờ xem bí mật của mình có bị phát hiện hay không.
Tôi hỏi:
“Anh có biết dì để bản thỏa thuận trong két không?”
“Biết.”
“Vì sao không tiêu hủy?”
“Bà ấy giữ bản gốc. Tôi có tiêu hủy bản này cũng vô ích.”
“Vậy tại sao đưa chìa khóa cho tôi?”
Anh ngẩng lên.
Đôi mắt anh đỏ ngầu.
“Vì tôi không muốn tiếp tục nói dối.”
“Từ lúc nào?”
“Từ đêm qua.”
“Từ lúc anh biết con đã có bản ghi âm, hay từ lúc anh sợ tôi thật sự ly hôn?”
Anh siết tay.
“Cả hai.”
Ít nhất lần này, anh không nói một câu hoàn toàn giả dối.
Tôi hỏi:
“Mẹ anh biết anh nhận tiền không?”
“Biết một phần.”
“Bố anh?”
“Không biết số tiền cụ thể.”
“Chị Minh Hà?”
“Không biết nguồn gốc. Chị ấy chỉ nghĩ tôi kiếm được.”
Tôi cầm điện thoại.
“Gọi cho cả nhà.”
Anh ngẩng lên.
“Để làm gì?”
“Tôi muốn họ biết tiền họ nhận đến từ đâu.”
“Tĩnh Nghi, chuyện này để tôi giải quyết.”
“Tôi đã nghe câu đó đủ rồi.”
“Tôi sẽ bắt họ trả lại.”
“Ba năm rồi. Anh nghĩ họ còn tiền sao?”
“Dù thế nào tôi cũng sẽ trả.”
“Bằng gì?”
“Tôi bán xe. Bán phần vốn còn lại. Tôi vay thêm.”
Tôi nhìn anh.
“Anh vẫn không hiểu.”
“Em muốn gì?”
“Tôi không chỉ muốn tiền.”
“Vậy em muốn tôi làm gì?”
“Tôi muốn biết trong tám năm hôn nhân, có bao nhiêu điều anh đã giấu tôi nhân danh gia đình.”
Anh cúi đầu.
Tôi tiếp tục:
“Khoản tiết kiệm hai trăm nghìn cho chị gái. Tiền viện phí của bố. Khoản bảo lãnh anh từng muốn tôi ký. Bây giờ là sáu trăm nghìn của dì. Còn gì nữa?”
“Không còn.”
“Nhìn tôi mà nói.”
Anh ngẩng lên, nhưng chỉ trong một giây đã tránh mắt.
Tôi biết còn.
Tôi đi vào phòng ngủ, kéo chiếc va-li nhỏ ra.
Minh Viễn đứng bật dậy.
“Em đi đâu?”
“Tôi sẽ ở căn nhà của dì một thời gian.”
“Đừng đi.”
“Đây là nhà tôi.”
“Đây cũng là nhà em.”
“Căn hộ này đứng tên cả hai. Nhưng tôi không còn cảm thấy an toàn ở đây.”
Anh bước đến chắn cửa.
“Tĩnh Nghi, chúng ta chưa nói xong.”
“Tôi đã nghe đủ.”
“Tôi biết mình sai, nhưng em cũng phải cho tôi cơ hội.”
“Tôi đã cho anh tám năm.”
“Chuyện này không giống những lần trước.”
“Đúng. Lần này anh đã giấu tôi ba năm.”
Anh nắm tay cầm va-li.
“Tôi không cho em đi.”
Tôi nhìn bàn tay anh.
“Buông ra.”
“Không.”
“Anh muốn tôi gọi người đến chứng kiến sao?”
Anh khựng lại.
Tôi nói chậm rãi:
“Minh Viễn, đừng khiến mọi chuyện xấu hơn.”
Cuối cùng, anh buông tay.
Tôi kéo va-li ra cửa.
Trước khi đi, tôi đặt bản sao thỏa thuận lên bàn.
“Chiều nay, ba giờ, văn phòng luật sư ở đường Văn Nhị. Anh đến hay không tùy anh.”
“Tĩnh Nghi…”
“Tôi sẽ bắt đầu thủ tục phân chia tài sản và chấm dứt hôn nhân.”
Anh đứng chết lặng.
“Em thật sự muốn ly hôn?”
“Tôi thật sự không muốn sống như thế này nữa.”
Tôi đóng cửa.
Lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi không quay đầu nhìn phản ứng của anh.
Buổi chiều, Minh Viễn đến văn phòng luật sư sớm hơn tôi mười phút.
Anh mặc áo khoác chỉnh tề, tóc đã chải gọn, nhưng gương mặt tiều tụy. Mẹ chồng đi cùng anh.
Tôi dừng lại ngoài cửa.
“Con chỉ hẹn Minh Viễn.”
Bà Quế Lan nắm lấy tay tôi.
“Tĩnh Nghi, mẹ xin con cho mẹ nói vài câu.”
Tôi nhìn luật sư Trần bên trong. Cô ấy khẽ gật đầu, ý nói tôi có thể quyết định.
Tôi bước vào.
Bà Quế Lan ngồi đối diện tôi, lấy từ túi ra một cuốn sổ đỏ cũ.
“Đây là căn hộ nhỏ ở ngoại ô. Mẹ và bố con mua từ mười năm trước, đang cho thuê. Mẹ sẽ sang tên cho con.”
Tôi không đụng vào.
“Để làm gì?”
“Bù lại chuyện năm xưa.”
“Căn hộ này trị giá bao nhiêu?”
“Khoảng một triệu hai.”
“Còn căn nhà của mẹ con nếu tính theo giá hiện tại?”
Bà im lặng.
Căn nhà ba tầng nằm trong khu phố cổ đang được bảo tồn, giá trị thị trường ít nhất tám triệu nhân dân tệ.
Tôi nói:
“Mẹ định dùng một căn hộ một triệu hai để đổi lấy sự im lặng của con?”
“Không phải. Mẹ chỉ muốn bù đắp.”
“Bù cho mẹ con, cho dì út, hay cho con?”
Mắt bà đỏ lên.
“Tất cả.”
“Quá muộn rồi.”
Bà bật khóc.
“Năm đó mẹ không còn cách nào khác.”
“Luôn có cách khác.”
“Con không hiểu cảm giác hai đứa trẻ sắp không còn nhà.”
“Tôi hiểu.”
Bà khựng lại.
Tôi nhìn thẳng vào bà.
“Năm bảy tuổi, tôi mất mẹ. Tôi được đưa đến sống nhờ nhà dì út. Tôi ngủ trong căn phòng nhỏ phía sau bếp suốt ba năm, vì căn nhà lớn đang bị dùng để bảo đảm khoản nợ của gia đình mẹ.”
Nước mắt bà dừng lại trên má.
“Tôi từng hỏi dì vì sao chúng tôi không về nhà cũ. Dì nói căn nhà đang sửa. Tôi đã chờ mỗi năm. Đến khi mười lăm tuổi, dì mới đưa tôi về đó sống.”
Tôi cười buồn.
“Con của mẹ không mất nhà. Người mất nhà là tôi.”
Bà cúi đầu.
Luật sư Trần mở hồ sơ.
“Bà Chu, hiện tại cô Lâm chưa yêu cầu xử lý trách nhiệm liên quan đến giấy tờ cũ. Tuy nhiên, chúng tôi đang thu thập tài liệu để xác định rõ toàn bộ sự việc.”
Bà Quế Lan hoảng hốt.
“Chúng tôi đã trả nợ rồi.”
Luật sư nói:
“Vấn đề không chỉ là khoản nợ. Còn có dấu hiệu sử dụng chữ ký không hợp lệ và chuyển dịch tài sản khi người có quyền lợi đang là trẻ vị thành niên.”
Bà nhìn tôi.
“Tĩnh Nghi, con muốn đưa bố mẹ ra tòa sao?”
Tôi đáp:
“Con muốn sự thật được ghi nhận.”
“Chúng ta là người một nhà.”
Tôi gần như bật cười.
Lại là câu ấy.
Tôi hỏi:
“Người một nhà có dùng tài sản của mẹ con đang nằm viện để cứu cửa hàng của mình không?”
Bà không trả lời.
“Người một nhà có giấu con suốt gần ba mươi năm không?”
Bà ôm mặt.
“Người một nhà có vừa biết con được thừa kế đã kéo đến chia từng tầng không?”
Minh Viễn lên tiếng:
“Đủ rồi, mẹ về trước đi.”
Bà nhìn con trai.
“Con…”
“Con sẽ nói chuyện với Tĩnh Nghi.”
Bà chậm rãi đứng dậy.
Trước khi đi, bà đặt sổ đỏ lại trên bàn.
“Dù con có nhận hay không, căn hộ này mẹ vẫn để cho con.”
Tôi đẩy nó trở lại.
“Con không cần.”
Bà cầm cuốn sổ, bước ra ngoài bằng đôi chân nặng nề.
Khi cửa đóng lại, luật sư Trần hỏi:
“Anh Tống, anh đã đọc đề nghị của thân chủ tôi chưa?”
Minh Viễn gật đầu.
“Căn hộ hiện tại chia theo tỷ lệ đóng góp. Tiền tiết kiệm chung kiểm kê minh bạch. Khoản nợ do cá nhân ai tạo ra người đó chịu. Căn nhà thừa kế thuộc tài sản riêng của Tĩnh Nghi.”
“Tôi không tranh căn nhà,” anh nói.
Tôi nhìn anh.
“Hôm qua anh vừa chia nó cho chị gái.”
“Tôi biết mình không có tư cách.”
Luật sư tiếp tục:
“Về sáu trăm nghìn nhân dân tệ anh nhận từ bà Lâm Nhược Mai, cần xác định tính chất pháp lý. Theo thỏa thuận, đây là khoản tiền gắn với nghĩa vụ cụ thể. Anh đã không thực hiện nghĩa vụ.”
“Tôi sẽ trả.”
“Hiện còn bao nhiêu?”
“Hơn hai mươi nghìn.”
“Phần còn lại?”
Anh đưa ra một danh sách.
“Đã chuyển cho người nhà và một phần đầu tư.”
“Anh có chứng từ?”
“Có.”
Tôi nhìn danh sách.
Ngoài những khoản tôi đã thấy, còn một khoản một trăm hai mươi nghìn chuyển cho một người tên Trịnh Khải.
“Tôi không thấy khoản này trong sổ tiết kiệm.”
Minh Viễn cứng người.
Luật sư hỏi:
“Đây là ai?”
“Bạn làm ăn.”
“Tại sao không có giao dịch?”
“Tôi rút tiền mặt.”
Tôi hỏi:
“Dùng làm gì?”
Anh im lặng.
“Minh Viễn.”
“Tĩnh Nghi, chuyện này không liên quan đến căn nhà.”
“Tôi đang kiểm kê tài sản hôn nhân.”
Anh siết chặt hai bàn tay.
Cuối cùng, anh nói:
“Đó là khoản tiền tôi đưa để giải quyết một chuyện.”
“Chuyện gì?”
“Ba năm trước, bố tôi gây tai nạn.”
Tôi cảm giác căn phòng bỗng trở nên rất nhỏ.
“Tai nạn gì?”
“Ông lái xe sau khi uống rượu, va vào một người đi xe điện.”
Tôi nhớ thời gian ấy, bố chồng nói mình bị ốm nên ở quê gần hai tháng.
“Người kia thế nào?”
“Bị gãy chân và chấn thương phần mềm.”
“Sau đó?”
“Bố sợ ảnh hưởng đến gia đình nên nhờ người thương lượng. Một trăm hai mươi nghìn là tiền bồi thường ngoài.”
“Tại sao dùng tiền của dì tôi?”
“Lúc đó tôi không còn khoản nào khác.”
Tôi nhìn người đàn ông trước mặt.
Mỗi lần bóc đi một lớp nói dối, bên dưới lại có một lớp khác.
“Anh còn giấu gì nữa?”
“Không còn.”
“Tôi không tin.”
“Tôi đã nói hết rồi.”
Luật sư Trần xen vào:
“Chúng ta sẽ yêu cầu sao kê đầy đủ và xác minh các khoản liên quan.”
Minh Viễn nhìn tôi.
“Em nhất định phải làm đến mức này sao?”
“Tôi không muốn sau khi ký giấy mới phát hiện mình còn gánh một khoản nợ không biết từ đâu.”
“Tôi sẽ không để em gánh.”
“Anh đã từng muốn tôi ký bảo lãnh cho bố anh.”
“Nhưng em không ký.”
“Vì tôi tỉnh táo, không phải vì anh bảo vệ tôi.”
Anh không nói thêm.
Buổi làm việc kết thúc sau gần hai giờ.
Khi tôi bước ra ngoài, trời Hàng Châu đổ mưa.
Minh Viễn đi theo, mở ô che cho tôi.
Tôi tránh sang bên.
“Không cần.”
“Xe em để ở căn nhà cũ. Tôi đưa em về.”
“Tôi gọi xe.”
“Tĩnh Nghi, chúng ta không thể nói chuyện như người xa lạ sao?”
“Tôi đang cố.”
Anh sững lại.
Tôi nói:
“Nếu là người xa lạ, anh đã không có cơ hội đứng đây giải thích.”
Anh cầm ô, nước mưa bắn lên vai áo.
“Em còn yêu tôi không?”
Tôi nhìn dòng xe qua lại.
“Tôi không biết.”
“Vậy nghĩa là vẫn còn.”
“Không. Nghĩa là tôi đã quá mệt để phân biệt giữa tình yêu và thói quen.”
Anh bước chắn trước mặt tôi.
“Tôi không chấp nhận ly hôn.”
“Anh có thể dùng thời gian suy nghĩ.”
“Em muốn tôi làm gì để em thay đổi quyết định?”
“Tôi không biết.”
“Tôi trả lại tiền. Tôi xin lỗi dì em trước mộ. Tôi sẽ cắt đứt chuyện tiền bạc với chị tôi. Tôi sẽ không để bố mẹ can thiệp.”
“Anh có làm được không?”
“Được.”
“Ngay hôm qua, trước khi biết tôi có bằng chứng, anh có từng nghĩ đến điều đó không?”
Anh im lặng.
Tôi bước qua anh.
“Điều khiến tôi muốn rời đi không chỉ là những việc anh đã làm. Mà là việc anh chỉ muốn sửa khi thấy mình sắp mất tất cả.”
Tôi lên xe.
Qua cửa kính, tôi thấy anh vẫn đứng giữa mưa, chiếc ô nghiêng sang một bên.
Hai ngày sau, chị chồng tìm đến căn nhà ba tầng.
Chị ta không mang hành lý.
Chỉ mang theo một xấp giấy vay nợ.
Tôi không mở cổng.
Chị đứng ngoài gọi lớn:
“Tĩnh Nghi, chị muốn nói chuyện!”
“Tôi không có gì để nói.”
“Chuyện này liên quan đến căn nhà.”
“Tôi đã nói rõ.”
“Chị không xin ở nữa.”
Tôi im lặng.
Chị ta nói tiếp:
“Chị chỉ muốn vay em một khoản.”
Tôi gần như không tin vào tai mình.
Tôi mở cánh cửa nhỏ nhưng vẫn giữ xích khóa.
“Chị nói gì?”
Minh Hà đưa xấp giấy qua khe cửa.
“Chị đã vay ba trăm nghìn để chuẩn bị mở cửa hàng. Bây giờ không có mặt bằng, chị không thể kinh doanh. Người cho vay yêu cầu trả trước một trăm nghìn trong tuần này.”
“Đó là quyết định của chị.”
“Nhưng vì Minh Viễn hứa.”
“Chị tìm anh ấy.”
“Nó đang bán xe, nhưng tiền đó phải trả cho em.”
“Tôi không biết.”
“Tĩnh Nghi, em có căn nhà trị giá hàng triệu. Một trăm nghìn đối với em đâu phải quá lớn.”
Tôi nhìn chị ta.
“Căn nhà trị giá bao nhiêu không liên quan đến việc tôi phải trả khoản vay của chị.”
“Chị sẽ viết giấy nợ.”
“Khoản hai trăm nghìn trước đây chị đã trả chưa?”
Mặt chị ta cứng lại.
“Đó là tiền em trai chị cho.”
“Đó là tiền chung của vợ chồng tôi.”
“Minh Viễn không đòi.”
“Tôi đòi.”
Chị ta nổi giận:
“Cô thật sự muốn ép cả nhà chúng tôi đến đường cùng sao?”
Tôi bật cười.
“Tôi chưa làm gì cả.”
“Nếu cô cho chúng tôi dùng tầng một, mọi chuyện đã không như vậy.”
“Chị vay tiền trước khi có sự đồng ý của chủ nhà. Chị đưa người đến đo phòng, thuê thợ, sao chép chìa khóa. Bây giờ chị nói tôi ép chị?”
“Minh Viễn là chồng cô!”
“Tôi không phải phần tài sản đi kèm với anh ấy.”
Chị ta nắm chặt xấp giấy.
“Cô thay đổi rồi.”
“Không. Tôi chỉ ngừng đồng ý.”
Chị nhìn qua khe cửa vào căn nhà.
Ánh mắt ấy vẫn còn tiếc nuối.
“Tầng một bỏ không cũng phí.”
“Tôi sẽ sử dụng.”
“Làm gì?”
“Không liên quan đến chị.”
Chị ta đột nhiên hạ giọng:
“Tĩnh Nghi, chị biết em giận chuyện bố mẹ. Nhưng khi đó chị còn nhỏ, chị không biết gì. Em không thể trút lên đầu chị.”
“Tôi không trút lên chị.”
“Vậy cho chị thuê theo giá thị trường.”
“Không.”
“Tại sao?”
“Vì tôi không muốn.”
“Cô…”
Tôi đóng cánh cửa nhỏ.
Bên ngoài, chị ta đập cổng gần mười phút.
Cuối cùng, giọng mẹ chồng vang lên:
“Minh Hà, đủ rồi!”
Tôi nhìn qua cửa sổ.
Bà Quế Lan kéo con gái ra khỏi cổng. Hai người cãi nhau ngay giữa ngõ.
Minh Hà hét:
“Đều tại mẹ! Nếu mẹ không làm chuyện năm xưa, bây giờ căn nhà đã là của nhà mình!”
Bà Quế Lan tát chị ta một cái.
Tiếng tát vang lên khô khốc.
“Căn nhà chưa bao giờ là của chúng ta!”
Minh Hà ôm má, sững sờ.
Mẹ chồng run rẩy nói:
“Bao năm qua mẹ đã dạy con sai. Mẹ khiến con nghĩ thứ của người khác chỉ cần người nhà mình cần thì có thể lấy. Mẹ sai, nhưng con không được tiếp tục sai.”
Minh Hà bật khóc.
“Con phải làm sao với khoản nợ?”
“Bán xe, trả cửa hàng đã đặt, đi làm lại từ đầu.”
“Con không chịu!”
“Không chịu thì tự gánh hậu quả.”
Tôi đứng sau rèm cửa, lần đầu tiên nghe bà Quế Lan nói một câu công bằng.
Nhưng lòng tôi không thấy nhẹ hơn.
Có những lời đáng lẽ phải được nói từ rất lâu.
Chiều hôm ấy, tôi dọn phòng tầng một.
Trong chiếc tủ gỗ cũ của dì út, tôi tìm thấy một hộp ảnh. Dưới đáy hộp là một cuốn sổ nhỏ ghi lại chi phí suốt nhiều năm.
Tôi lật đến trang cuối.
Dì viết:
“Ngày 7 tháng 4. Minh Viễn đến. Nó nói sẽ bảo vệ Tĩnh Nghi, nhưng ánh mắt nó chỉ nhìn vào số tiền. Ta vẫn đưa tiền, vì muốn thử xem một người sẽ làm gì khi đứng giữa lòng tham và tình nghĩa.”
Trang tiếp theo:
“Ngày 20 tháng 6. Quế Lan gọi, nói Minh Viễn đã đưa tiền cho gia đình. Ta không bất ngờ. Chỉ thương Tĩnh Nghi.”
Tôi ngồi bất động.
Dì đã biết Minh Viễn vi phạm thỏa thuận từ đầu.
Nhưng bà không nói với tôi.
Tại sao?
Tôi lật đến trang cuối cùng.
“Ta không nói vì con bé đang mang thai.”
Bàn tay tôi run lên.
Ba năm trước, tôi từng mang thai.
Đó là lần đầu tiên sau nhiều năm mong chờ, que thử hiện lên hai vạch. Minh Viễn vui đến mức bế tôi quay vòng giữa phòng khách.
Nhưng đứa trẻ chỉ ở lại tám tuần.
Sau đó, bác sĩ nói có thể do cơ thể tôi suy nhược và căng thẳng kéo dài.
Tôi đã khóc suốt nhiều tháng.
Minh Viễn khi ấy rất dịu dàng. Anh ôm tôi, nói:
“Không sao, chúng ta vẫn còn nhau.”
Đúng thời gian đó, anh bí mật nhận tiền của dì và chia cho gia đình.
Tôi đọc dòng cuối:
“Ta sợ sự thật khiến nó không giữ được đứa bé. Sau này ta lại không biết nên mở lời thế nào. Có lẽ sự im lặng của ta cũng là một sai lầm.”
Tôi ôm cuốn sổ vào ngực.
Nước mắt rơi xuống trang giấy.
Tôi không trách dì.
Nhưng lần đầu tiên, tôi hiểu cái giá của những bí mật được che giấu nhân danh bảo vệ.
Chúng không biến mất.
Chúng chỉ âm thầm lớn lên trong bóng tối, cho đến ngày đủ sức phá vỡ mọi thứ.
Tối đó, Minh Viễn đến.
Anh đứng ngoài cổng, không gõ.
Tôi nhìn thấy anh qua camera nhưng không mở cửa.
Gần một giờ sau, điện thoại nhận được tin nhắn:
“Anh đã đến gặp người bị bố gây tai nạn năm đó. Anh sẽ thu thập lại toàn bộ giấy tờ và chịu trách nhiệm về những khoản tiền. Anh không xin em tha thứ ngay. Anh chỉ xin em đừng khóa mọi cánh cửa.”
Tôi đọc xong, không trả lời.
Một lát sau, tin nhắn thứ hai đến:
“Ngày mai anh sẽ đưa bố mẹ đến trước mộ dì.”
Sáng hôm sau, tôi đến nghĩa trang.
Không phải vì lời nhắn của anh.
Tôi vốn đã định đi.
Khi tôi đến, cả nhà họ Tống đã đứng trước mộ dì út.
Bố chồng cầm một xấp giấy.
Mẹ chồng đặt một bát gạo trắng trước bia mộ.
Chị chồng đứng phía sau, mắt sưng đỏ.
Minh Viễn nhìn thấy tôi, nhưng không bước tới.
Bố chồng cúi đầu trước bia mộ.
Ông nói:
“Nhược Mai, tôi nợ bà và Tú Vân một lời xin lỗi. Năm đó tôi tham lam, hèn nhát. Tôi biết chữ ký có vấn đề nhưng vẫn dùng tiền. Tôi để Quế Lan đứng ra gánh phần lớn trách nhiệm. Sau này tôi còn coi sự im lặng của mọi người là chuyện đương nhiên.”
Ông đặt giấy tờ xuống.
“Đây là giấy bán căn hộ và mảnh đất ở quê. Toàn bộ tiền sẽ được dùng để hoàn trả.”
Minh Hà bật khóc:
“Bố, bán đất rồi bố mẹ ở đâu?”
Ông quay lại.
“Thuê nhà.”
“Nhưng…”
“Căn nhà của người khác, chúng ta đã dám lấy. Căn nhà của mình bán đi để trả nợ thì có gì không chịu được?”
Mẹ chồng cúi xuống, đổ bát gạo trước mộ.
Bà nói:
“Hai mươi bảy năm trước, tôi đổ gạo để chôn bí mật. Hôm nay tôi đổ gạo để nhận lỗi.”
Tôi đứng cách họ vài mét.
Không ai biết tôi có mặt ngoài Minh Viễn.
Anh không gọi tôi.
Chỉ lặng lẽ nhìn.
Tôi quay đi.
Trên đường rời nghĩa trang, anh chạy theo.
“Tĩnh Nghi.”
Tôi dừng lại.
“Anh không biết em sẽ đến.”
“Tôi đến thăm dì.”
“Anh hiểu.”
Tôi nhìn anh.
“Bán tài sản là quyết định của bố mẹ anh?”
“Đúng.”
“Anh ép họ?”
“Không. Nhưng tôi nói nếu họ tiếp tục trốn tránh, tôi sẽ tự công khai toàn bộ.”
Tôi hơi bất ngờ.
Anh lấy từ túi ra một tập giấy.
“Đây là sao kê đầy đủ tài khoản của tôi tám năm qua. Cả những khoản em chưa biết.”
Tôi không nhận.
“Đưa cho luật sư.”
“Được.”
“Còn gì khác không?”
Anh nhìn tôi rất lâu.
“Có.”
Tôi chờ.
“Ba năm trước, sau khi nhận tiền của dì, tôi từng định nói với em. Nhưng mẹ gọi, khóc và nói nếu sự thật lộ ra, bố có thể gặp rắc rối. Chị tôi lại cần tiền. Tôi nghĩ chỉ cần giấu đi, mọi người đều có thể tiếp tục sống bình thường.”
Anh cười cay đắng.
“Thật ra người được sống bình thường chỉ có chúng tôi.”
Tôi không nói.
“Em phải sống trong một cuộc hôn nhân mà mọi quyết định đều bị tôi và gia đình tôi chen vào. Dì em phải sống với mặc cảm. Mẹ em mất đi mà quyền lợi của em không được bảo vệ.”
Anh hít sâu.
“Tôi xin lỗi.”
Đây là lời xin lỗi đầu tiên của anh không kèm theo chữ “nhưng”.
Tôi nhìn hàng cây phía sau nghĩa trang.
“Minh Viễn, xin lỗi không xóa được chuyện đã xảy ra.”
“Tôi biết.”
“Cũng không chắc cứu được hôn nhân.”
“Tôi biết.”
“Vậy anh còn làm những việc này để làm gì?”
Anh đáp:
“Vì dù em có rời đi, tôi vẫn phải trở thành một người không tiếp tục sống bằng sự hy sinh của em.”
Tôi nhìn anh.
Trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy người đàn ông mình từng yêu.
Nhưng tình yêu không phải cánh cửa chỉ cần gõ đúng một lần là mở.
Tôi nói:
“Ba tháng nữa, chúng ta hoàn tất thủ tục.”
Mặt anh trắng đi.
“Em đã quyết định?”
“Tôi cần thời gian để kiểm kê mọi thứ. Sau đó, chúng ta chấm dứt.”
Anh nhắm mắt, gật đầu.
“Được.”
Tôi bước đi.
Anh không giữ lại.
Sau lưng tôi, gió lướt qua những hàng bia đá.
Bát gạo trắng trước mộ dì út bị gió thổi tung.
Nhưng lần này, không hạt nào bị dùng để chôn giấu bí mật nữa.
CHƯƠNG 3 CĂN NHÀ KHÔNG CÒN CHỖ CHO LÒNG THAM
Ba tháng sau, tầng một căn nhà số 18 ngõ Thanh Hà không trở thành cửa hàng của chị chồng.
Tôi sửa nó thành một phòng đọc nhỏ dành cho phụ nữ trong khu phố.
Ý tưởng ấy đến từ những cuốn sách dì út để lại. Dì từng là giáo viên ngữ văn, về hưu vẫn thường dạy miễn phí cho trẻ con hàng xóm. Trong sổ tay, dì viết rằng bà luôn muốn căn nhà trở thành nơi những người phụ nữ gặp khó khăn có thể ngồi xuống, uống một chén trà và tìm được lời khuyên.
Tôi giữ lại tủ gỗ cũ, bàn dài và cửa sổ song gỗ.
Trên tường treo bức ảnh ba cô gái trẻ bên bờ sông.
Tôi không che mặt mẹ chồng.
Không phải để bêu xấu bà.
Mà để nhắc mình rằng con người có thể vừa từng là bạn thân, vừa gây ra sai lầm rất lớn khi lòng sợ hãi lấn át lương tâm.
Ngày phòng đọc mở cửa, hàng xóm đến khá đông.
Bà Trương ở nhà đối diện hỏi:
“Cháu không cho thuê tầng một thật sao? Chỗ này làm cửa hàng chắc kiếm được nhiều tiền.”
Tôi cười:
“Cháu muốn dùng nó cho việc khác.”
“Không tiếc à?”
“Không.”
Bà nhìn quanh rồi nói:
“Dì cháu biết chắc sẽ vui.”
Tôi cúi đầu.
“Tôi cũng mong vậy.”
Tầng hai, tôi giữ làm không gian sống.
Tầng ba trở thành phòng làm việc và phòng khách.
Không có ai đến chia phòng.
Không còn tiếng thước dây kéo trên nền gạch.
Không còn hành lý của những người tự cho rằng mình có quyền bước vào.
Ba tháng ấy, gia đình họ Tống thay đổi nhiều hơn tôi tưởng.
Bố chồng bán căn hộ cho thuê và mảnh đất ở quê. Sau khi trừ chi phí, ông chuyển một triệu bốn trăm nghìn nhân dân tệ vào tài khoản do luật sư quản lý.
Ông không đủ khả năng hoàn trả giá trị căn nhà năm xưa, nhưng luật sư nói mục tiêu quan trọng nhất là xác lập trách nhiệm và khắc phục trong khả năng thực tế.
Mẹ chồng chuyển đến một căn hộ thuê nhỏ cùng ông.
Chị chồng bán chiếc xe mới, trả lại mặt bằng đã đặt cọc và xin việc quản lý tại một siêu thị. Chồng chị cũng quay lại làm thợ sửa điện lạnh.
Khoản vay ba trăm nghìn vẫn còn, nhưng họ không còn đến tìm tôi.
Minh Hà chỉ gửi một tin nhắn:
“Chị đã hiểu vì sao em không mở cổng. Lúc đó chị rất giận, nhưng bây giờ chị biết nếu em mở, có lẽ cả đời chị sẽ nghĩ mình có thể lấy bất cứ thứ gì chỉ vì mình khó khăn.”
Tôi không trả lời ngay.
Một tuần sau, tôi gửi lại:
“Hiểu được thì hãy dạy các con chị khác đi.”
Chị nhắn:
“Chị sẽ cố.”
Còn Minh Viễn, anh thực hiện đúng lời hứa.
Anh bán xe, rút phần vốn còn lại trong cửa hàng nội thất và nhận thêm công việc tư vấn ngoài giờ. Tiền trả dần vào tài khoản của dì út được ghi rõ từng khoản.
Anh cũng chuyển ra khỏi căn hộ chung trước khi thủ tục hoàn tất.
Anh thuê một căn phòng nhỏ gần nơi làm việc.
Không cầu xin.
Không nhờ bố mẹ gây áp lực.
Không đến đứng ngoài cổng mỗi tối.
Mỗi tuần, anh gửi cho luật sư một bản cập nhật về các khoản tài chính. Thỉnh thoảng anh gửi cho tôi một tin nhắn ngắn:
“Bản sao hồ sơ tai nạn đã chuyển cho luật sư.”
“Hôm nay tôi đã trả thêm ba mươi nghìn.”
“Mẹ tôi muốn xin lỗi em trực tiếp. Tôi nói chỉ khi em đồng ý.”
Anh không nói nhớ tôi.
Không nói yêu tôi.
Không dùng tình cảm để kéo tôi trở lại.
Chính sự im lặng ấy đôi khi khiến tôi khó chịu hơn những lời níu kéo.
Bởi nó khiến tôi nhận ra anh thật sự đang thay đổi.
Nhưng thay đổi không đồng nghĩa với việc mọi vết nứt sẽ biến mất.
Ngày ký thỏa thuận ly hôn, trời Hàng Châu trong xanh.
Tôi đến sớm.
Minh Viễn đã ngồi trong phòng chờ, trước mặt là hai cốc trà. Anh đẩy một cốc về phía tôi.
“Trà hoa quế. Không đường.”
Anh vẫn nhớ.
Tôi ngồi xuống nhưng không uống.
Anh hỏi:
“Phòng đọc thế nào?”
“Ổn.”
“Tôi nghe nói cuối tuần có lớp pháp lý miễn phí.”
“Luật sư Trần giúp tổ chức.”
“Rất tốt.”
Chúng tôi nói chuyện như hai người bạn cũ.
Khi luật sư mang giấy tờ ra, Minh Viễn ký trước.
Không do dự.
Tôi nhìn chữ ký của anh nằm ở cuối trang.
Tám năm hôn nhân kết thúc bằng vài nét bút.
Nhẹ hơn tôi từng tưởng.
Sau khi ký, anh đẩy một phong bì sang.
“Cái này không liên quan đến tài sản.”
“Là gì?”
“Thư của dì em gửi cho tôi lần cuối.”
Tôi ngẩng lên.
“Tại sao bây giờ mới đưa?”
“Bà ấy yêu cầu chỉ đưa sau khi em đã tự quyết định chuyện hôn nhân.”
Tôi mở phong bì.
Bên trong là một tờ giấy gấp đôi.
Dì viết:
“Minh Viễn, nếu cậu còn chút lương tâm, đừng dùng bức thư này để giữ Tĩnh Nghi. Con bé phải tự quyết định ở lại hay rời đi. Nếu nó rời đi, hãy tôn trọng. Nếu nó ở lại, đừng nghĩ đó là sự tha thứ vô điều kiện.”
Phần dưới là lời nhắn cho tôi:
“Tĩnh Nghi, dì xin lỗi vì đã giấu con. Dì từng nghĩ giữ cho gia đình con bình yên là cách bảo vệ con. Sau này dì mới hiểu, bình yên được dựng bằng dối trá chỉ là một căn phòng không có cửa sổ. Người bên trong tưởng mình an toàn, nhưng càng ở lâu càng không thở được.
Căn nhà này dì trả lại con không phải để con giữ lấy những chuyện đau buồn. Dì mong con dùng nó để sống cuộc đời của mình.
Đừng ở lại với ai chỉ vì họ đã hối hận.
Cũng đừng rời đi chỉ vì muốn trừng phạt.
Hãy lựa chọn nơi con được tôn trọng.”
Tôi đọc xong, mắt cay xè.
Minh Viễn ngồi đối diện, không hỏi nội dung.
Tôi gấp thư lại.
“Anh đọc chưa?”
“Chưa.”
“Tại sao?”
“Bà ấy dán kín. Tôi không có quyền.”
Tôi nhìn anh.
Ba năm trước, anh từng mở két tiền không thuộc về mình, dùng tài sản không thuộc về mình và quyết định căn nhà không thuộc về mình.
Bây giờ anh nói “không có quyền”.
Con người có thể thay đổi.
Nhưng đôi khi họ thay đổi sau khi đã đánh mất người từng chờ họ.
Chúng tôi bước ra khỏi văn phòng.
Ở hành lang, mẹ chồng đứng chờ.
Bà không đến gần ngay.
Bà chỉ cúi đầu.
“Tĩnh Nghi, mẹ biết hôm nay là ngày của hai đứa. Mẹ không đến để ngăn.”
Tôi hỏi:
“Mẹ muốn nói gì?”
Bà đưa tôi một chiếc hộp nhỏ.
Bên trong là chiếc vòng ngọc tôi từng bán để giúp bố chồng trả nợ.
Tôi sững người.
“Chiếc vòng này…”
“Mẹ tìm được người đã mua năm đó. Mẹ chuộc lại.”
Tôi cầm chiếc vòng.
Trên mặt ngọc vẫn có vết xước nhỏ hình lá liễu.
Đúng là vòng của bà ngoại.
“Tại sao mẹ biết người mua?”
Bà Quế Lan cúi đầu.
“Vì năm đó mẹ đã nhờ một người quen thu mua. Mẹ biết con rất quý chiếc vòng, nhưng vẫn để con bán.”
Tôi siết chiếc hộp.
Thêm một sự thật nữa.
Nhưng lần này, tôi không còn bất ngờ.
Bà nói:
“Mẹ đã chuộc lại bằng tiền làm thêm và tiền bán trang sức của mẹ. Không lấy từ khoản bồi hoàn.”
Tôi không nói.
“Con có thể không nhận lời xin lỗi. Nhưng chiếc vòng vốn là của con.”
Tôi đóng hộp lại.
“Con nhận vòng.”
Mắt bà sáng lên.
“Nhưng không có nghĩa là mọi chuyện đã qua.”
“Ừ. Mẹ hiểu.”
Bà nhìn con trai.
“Minh Viễn, đưa Tĩnh Nghi về.”
Tôi nói:
“Không cần.”
Bà gật đầu, không ép.
Trước khi rời đi, bà quay lại:
“Tĩnh Nghi, ngày ấy mẹ đổ gạo vì nghĩ chỉ cần chôn chuyện xuống thì cuộc sống sẽ tiếp tục. Sau này mẹ mới hiểu, bí mật không chết. Nó chỉ mọc rễ.”
Tôi nhìn bà.
“Ít nhất bây giờ mẹ đã nhổ nó lên.”
Bà bật khóc.
Đó không phải lời tha thứ.
Nhưng có lẽ là câu nhẹ nhàng nhất tôi có thể nói.
Sau khi bà đi, Minh Viễn đứng cạnh tôi một lúc.
“Em sẽ về căn nhà?”
“Ừ.”
“Tôi có thể đưa em đến đầu ngõ không?”
Tôi nhìn anh.
“Được.”
Chúng tôi đi bộ.
Không ai nhắc đến việc ly hôn vừa hoàn tất.
Khi đến cổng, Minh Viễn dừng lại.
Trên bậc thềm không còn hạt gạo nào.
Tôi đã quét sạch từ lâu.
Anh nhìn cánh cổng gỗ.
“Ngày đó, khi em đóng cổng, tôi đã rất giận.”
“Tôi biết.”
“Tôi nghĩ em làm tôi mất mặt trước gia đình.”
“Bây giờ thì sao?”
“Bây giờ tôi nghĩ, nếu em không đóng cổng, tôi sẽ còn sai xa hơn.”
Tôi đặt tay lên ổ khóa.
Anh nói:
“Tĩnh Nghi, tôi sẽ không hỏi em có cho tôi cơ hội nữa không.”
Tôi quay lại.
“Vì sao?”
“Vì cơ hội không phải thứ người làm sai có quyền đòi. Nó chỉ có thể được người bị tổn thương tự nguyện trao.”
Tôi im lặng.
Anh cười buồn.
“Tôi sẽ tiếp tục trả hết những gì đã nhận. Không phải để đổi lấy việc em quay lại.”
“Vậy để làm gì?”
“Để lần sau khi nhìn vào gương, tôi không còn thấy một người luôn lấy chữ gia đình làm cớ cho lòng tham.”
Anh quay đi.
Tôi nhìn bóng lưng anh khuất dần ở cuối ngõ.
Trong lòng tôi không có cảm giác chiến thắng.
Ly hôn không phải thắng hay thua.
Nó chỉ là lúc hai người thừa nhận con đường chung đã không còn đưa họ đến nơi cả hai từng mong muốn.
Mùa thu năm ấy, phòng đọc bắt đầu đông khách.
Có người đến để đọc sách.
Có người đến nhờ luật sư tư vấn.
Có người chỉ cần một nơi ngồi yên sau khi cãi nhau với gia đình.
Một buổi chiều, một cô gái trẻ tìm đến. Cô ngồi rất lâu rồi mới nói:
“Chồng em muốn em dùng căn hộ bố mẹ để lại cho em trai anh ấy ở. Anh ấy nói người một nhà không nên tính toán.”
Tôi rót cho cô một chén trà.
“Em đã đồng ý chưa?”
Cô lắc đầu.
“Nhưng cả nhà nói em ích kỷ.”
Tôi nhìn cô gái, như nhìn thấy mình nhiều năm trước.
Tôi nói:
“Không đồng ý cho người khác dùng tài sản của mình không phải ích kỷ. Giúp đỡ phải dựa trên tự nguyện, không phải áp lực.”
“Nhưng nếu chồng em giận thì sao?”
“Em có thể nghe anh ấy nói. Nhưng đừng vì sợ người khác giận mà phản bội chính mình.”
Cô gái rơi nước mắt.
Sau khi cô rời đi, tôi đứng trước cửa nhìn nắng chiều đổ xuống con ngõ.
Tôi chợt hiểu ý nghĩa thật sự của căn nhà.
Nó không chỉ là tài sản mẹ để lại.
Không chỉ là món nợ dì út cố gắng trả.
Nó là một ranh giới.
Một nơi nhắc tôi rằng lòng tốt không có ranh giới sẽ biến thành sự dung túng. Tình thân không có tôn trọng sẽ trở thành gánh nặng. Hôn nhân không có bình đẳng chỉ là một căn nhà đẹp nhưng nền móng rỗng.
Cuối năm, Minh Viễn gửi khoản hoàn trả cuối cùng.
Kèm theo đó là một lá thư.
Anh viết:
“Tĩnh Nghi, tôi đã trả đủ khoản tiền dì em đưa, bao gồm phần lãi theo thỏa thuận với luật sư. Bố mẹ tôi cũng đã hoàn tất phần trách nhiệm của họ.
Tôi không mong em trả lời.
Tôi chỉ muốn nói rằng ngày em đổ bát gạo trắng, tôi nghĩ em đang nguyền rủa căn nhà. Sau này tôi mới hiểu, em đang gọi những bí mật bị chôn vùi thức dậy.
Cảm ơn em đã đóng cánh cổng hôm đó.
Nếu không, có lẽ tôi vẫn là người đứng giữa nhà người khác và tự tay phân chia từng căn phòng.”
Tôi gấp thư lại, cất vào ngăn kéo.
Ba ngày sau, tôi gặp anh ở chợ hoa.
Anh đang chọn một chậu lan cho mẹ.
Anh nhìn thấy tôi, hơi ngạc nhiên.
“Em cũng mua hoa?”
“Cho phòng đọc.”
Chúng tôi cùng đi qua dãy hàng.
Anh trông gầy hơn, nhưng bình thản.
Anh hỏi:
“Em sống tốt không?”
“Tốt.”
“Vậy là được.”
Anh không hỏi thêm.
Khi sắp rời đi, tôi gọi:
“Minh Viễn.”
Anh quay lại.
“Tết này, phòng đọc tổ chức bữa cơm cho người cao tuổi sống một mình. Dì từng muốn làm.”
Anh gật đầu.
“Rất ý nghĩa.”
“Thiếu người kê bàn ghế.”
Anh đứng yên.
Tôi nói:
“Anh có thể đến giúp.”
Ánh mắt anh thay đổi, nhưng anh không bước tới.
“Em đang cho tôi cơ hội sao?”
“Không.”
Tôi đáp thật lòng.
“Tôi chỉ mời anh đến làm một việc có ích.”
Anh bật cười.
“Được. Tôi sẽ đến đúng giờ.”
Ngày hôm đó, anh đến từ sáng sớm.
Anh kê bàn, treo đèn lồng, sửa lại bản lề cửa và mang từng thùng nước vào bếp.
Mẹ chồng cũng đến, nhưng bà đứng ngoài cổng rất lâu.
Tôi nhìn thấy.
Tôi mở cánh cửa nhỏ.
Bà hỏi:
“Mẹ có thể vào không?”
Lần đầu tiên, bà hỏi.
Không tự mở.
Không gọi đây là nhà của con trai.
Không bước qua ranh giới.
Tôi nhìn bà vài giây rồi tháo xích khóa.
“Vào đi.”
Bà cúi đầu, bước qua bậc thềm.
Trong tay bà là một bát gạo trắng.
Tôi nhìn chiếc bát.
Bà vội giải thích:
“Mẹ mang đến nấu cơm. Không đổ nữa.”
Tôi bật cười.
Bà cũng cười, nhưng mắt đỏ lên.
Buổi tối, căn nhà sáng đèn.
Tiếng người nói chuyện, tiếng bát đũa và tiếng cười vọng ra tận ngoài ngõ.
Tầng một không thành cửa hàng.
Tầng hai không thuộc về chị chồng.
Tầng ba không được phân cho bố mẹ chồng.
Nhưng căn nhà vẫn mở cửa cho họ vào trong một ngày đặc biệt.
Khác biệt nằm ở chỗ lần này, họ bước vào bằng sự đồng ý của tôi.
Sau bữa ăn, Minh Viễn giúp tôi đóng cửa sổ.
Anh đứng dưới bức ảnh ba cô gái trẻ.
“Em có bao giờ nghĩ đến việc bắt đầu lại không?” anh hỏi.
Tôi biết anh không chỉ hỏi về căn nhà.
Tôi nhìn bức ảnh của mẹ, dì út và mẹ chồng thời trẻ.
Ba người từng cười rất tươi.
Cuộc đời sau đó đưa họ qua những lựa chọn sai lầm, mất mát và gần ba mươi năm im lặng.
Tôi nói:
“Có.”
Minh Viễn nhìn tôi.
“Nhưng bắt đầu lại không có nghĩa quay về chỗ cũ.”
Ánh mắt anh tối đi, rồi anh gật đầu.
“Tôi hiểu.”
Tôi nói tiếp:
“Nó có nghĩa là xây một điều mới. Chậm hơn, rõ ràng hơn, không giấu giếm, không tự cho mình quyền quyết định thay người khác.”
Anh im lặng rất lâu.
“Vậy tôi có thể bắt đầu từ việc gõ cửa không?”
Tôi nhìn cánh cổng ngoài sân.
“Có thể.”
“Và chờ em mở?”
“Đúng.”
Anh mỉm cười.
“Được.”
Tôi không hứa quay lại.
Anh cũng không đòi một lời hứa.
Từ hôm đó, thỉnh thoảng anh đến giúp phòng đọc. Mỗi lần đều nhắn trước. Mỗi lần đến đều đứng ngoài cổng chờ.
Có hôm tôi mở.
Có hôm tôi nói bận.
Anh tôn trọng cả hai.
Mối quan hệ giữa chúng tôi không trở lại như cũ.
Nó trở thành một điều chưa có tên.
Có thể là sự chuộc lỗi.
Có thể là tình bạn.
Cũng có thể một ngày nào đó sẽ là một khởi đầu khác.
Nhưng điều ấy không còn quan trọng bằng việc tôi đã học được cách bảo vệ chính mình.
Mùa xuân năm sau, tôi trồng một cây hoa quế trong sân.
Ngay tại nơi từng có bát gạo trắng bị đổ xuống.
Mẹ chồng hỏi:
“Tại sao trồng ở đây?”
Tôi đáp:
“Vì con không muốn chỗ này chỉ gắn với chuyện cũ.”
Bà cúi xuống vun đất.
“Cây hoa quế cần nhiều năm mới tỏa hương.”
“Không sao.”
Tôi nhìn chồi non rung nhẹ trong gió.
“Có những thứ đáng để chờ, miễn là nó thật sự đang lớn lên.”
Ngoài cổng, Minh Viễn đứng cầm một bình tưới.
Anh không tự bước vào.
Tôi nhìn anh rồi mở khóa.
“Vào đi.”
Anh bước qua bậc thềm.
Không ai nói về việc tầng nào thuộc về ai.
Không ai mang thước đến đo phòng.
Không ai kéo hành lý vào chiếm chỗ.
Căn nhà ba tầng vẫn thuộc về tôi.
Nhưng nó không còn là nơi chôn giữ bí mật, cũng không còn là chiến lợi phẩm khiến người ta tranh giành.
Nó trở thành nơi mỗi người phải học cách gõ cửa trước khi bước vào.
Và tôi cuối cùng cũng hiểu sáu chữ mình đã nói ngày hôm ấy không chỉ để khiến mẹ chồng tái mặt.
“Nhà này từng có người chết.”
Người đã mất là mẹ tôi.
Là dì út.
Nhưng còn có một thứ khác cũng đã chết trong căn nhà ấy.
Đó là phiên bản của tôi từng im lặng trước mọi yêu cầu, từng sợ bị gọi là ích kỷ, từng lấy sự chịu đựng làm bằng chứng cho tình yêu.
Khi tôi khóa cổng, đổ bát gạo trắng và nói sáu chữ ấy, tôi không chỉ gọi dậy sự thật của hai mươi bảy năm trước.
Tôi cũng chôn đi người phụ nữ không biết bảo vệ mình.
Từ bậc thềm đó, tôi bước sang một cuộc đời khác.
Một cuộc đời trong đó, nhà của tôi do tôi quyết định.
Tình cảm của tôi do tôi lựa chọn.
Và bất cứ ai muốn bước vào, dù là người thân, người từng là chồng hay người tôi có thể yêu thêm một lần nữa, đều phải hiểu một điều:
Cánh cửa có thể mở vì tình nghĩa.
Nhưng chìa khóa luôn phải nằm trong tay người chủ căn nhà.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.
