Có lẽ cả đời này tôi cũng không quên được ngày giỗ hôm ấy. Khi biết tôi đặt cỗ nấu sẵn thay vì tự tay vào bếp, bố chồng tôi đã nổi trận lôi đình, ném phăng chiếc bát trước mặt bao nhiêu khách khứa. Ông la lối om sòm, quy chụp cho tôi cái danh “b//ất hiếu”, “không làm tròn đạo làm co/n”.
Sự uất ức dồn nén bấy lâu khiến tôi hiểu rằng, nếu hôm nay mình im lặng, cả đời này mình sẽ phải cúi đầu. Tôi đứng dậy, gạt đi những định kiến cổ hủ bằng đúng 4 câu nói. Không th//ô lỗ, không hỗ//n hào, nhưng từng từ từng chữ tôi thốt ra như một gáo nước lạnh khiến bố chồng cứn//g họng, còn các bác trong họ phải nhìn đứa con dâu này bằng một con mắt khác.
Tôi tên H., năm nay ba mươi tuổi, lấy chồng được gần bốn năm.
Vợ chồng tôi là con trưởng nhưng sau cưới ra ở riêng vì công việc của cả hai đều ở nội thành, còn bố mẹ chồng sống ở quê. Dù ở riêng, cuối tuần nào rảnh tôi cũng đưa chồng con về thăm. Hễ về là tôi lại xắn tay quét dọn, giặt giũ, nấu cơm cùng mẹ chồng. Với tôi, đã là người một nhà thì giúp nhau là chuyện bình thường.
Từ sau Tết năm ấy, mẹ chồng bị th//oái hóa kh//ớp nặng. Có hôm bà đau đến mức đứng lên ngồi xuống cũng phải vịn tường. Nhìn mẹ ngày càng yếu, tôi thương lắm.
Một hôm, bố chồng gọi cả nhà lại rồi tuyên bố:
– Từ giờ giỗ chạp trong nhà giao hết cho con H. lo. Mẹ chúng mày yếu rồi, không gánh nổi nữa.
Tôi cười đáp:
– Vâng bố, con sẽ cố gắng thu xếp.
Lúc ấy tôi thật lòng nghĩ chỉ cần chịu khó một chút là được.
Nhưng đến khi bắt tay vào làm mới hiểu, lo một mâm cơm gia đình khác hoàn toàn với lo năm, sáu mâm cỗ.
Tuần trước nhà có giỗ bác cả.
Tuần này lại đến giỗ bà nội.
Hai cái giỗ chỉ cách nhau vài ngày.
Lần trước tôi xin sếp tan làm sớm, chạy vội về quê từ đầu giờ chiều. May có mẹ chồng còn ngồi được nên bà vừa chỉ vừa nhặt rau, tôi nấu nướng đến gần mười giờ đêm mới xong.
Ai ăn cũng khen ngon.
Tôi mừng vì mọi việc suôn sẻ.
Nhưng đến cái giỗ thứ hai thì rắc rối xảy ra.
Hôm ấy công ty có đoàn kiểm tra đột xuất. Tôi là trưởng nhóm nên không thể bỏ về giữa chừng.
Nhìn đồng hồ đã hơn ba giờ chiều mà công việc vẫn chưa xong, tôi sốt ruột vô cùng.
arrow_forward_ios
Read more

Nếu đợi tan làm rồi mới về nấu thì chắc đến nửa đêm cũng chưa xong.
Suy nghĩ rất lâu, cuối cùng tôi quyết định tự làm những món đơn giản như canh măng, gà luộc, xôi và rau xào. Còn những món cầu kỳ như nem, giò, thịt quay, chả mực… tôi đặt ở một cơ sở chuyên nấu cỗ trong huyện, được nhiều người khen ngon và sạch sẽ.
Tôi còn dặn họ giao đúng giờ để kịp bày lên mâm cúng.
Mọi việc diễn ra rất thuận lợi.
Mâm cỗ đầy đặn, đẹp mắt.
Khách đến ai cũng khen.
Tôi thở phào, nghĩ cuối cùng cũng xong.
Nào ngờ…
Sau khi cúng xong, mọi người ngồi vào bàn ăn.
Bố chồng bỗng gắp một miếng chả rồi hỏi:
– Món này ai làm?
Tôi thật thà đáp:
– Dạ, con đặt ngoài một số món ạ.
Ông đặt mạnh đôi đũa xuống bàn.
– Đặt ngoài?
Tôi khựng lại.
Ông bắt đầu lớn tiếng:
– Giỗ tổ tiên mà cũng đi đặt cỗ!
– Có mỗi vài mâm cũng lười!
– Thời chúng tôi, ba ngày trước đã chuẩn bị!
Không khí trên bàn ăn lập tức im bặt.
Các bác, các cô chú nhìn nhau.
Tôi vẫn cố nhẹ nhàng giải thích:
– Hôm nay con bận công việc nên…
Chưa nói hết câu, bố chồng đã đập mạnh chiếc bát xuống mâm.
Chiếc bát vỡ tan.
Ông quát lớn:
– Đừng viện cớ!
– Đặt cỗ là coi thường tổ tiên!
– Làm dâu kiểu gì thế?
Tôi chết lặng.
Bao nhiêu công sức, bao nhiêu tất bật suốt mấy ngày, bỗng chốc bị phủ nhận chỉ vì vài món ăn được đặt sẵn.
Tôi nhìn sang mẹ chồng.
Bà cúi mặt, nước mắt rưng rưng nhưng không nói được gì.
Tôi hiểu.
Bà sợ chồng.
Nhìn chiếc bát vỡ dưới nền nhà, trong lòng tôi bỗng bình tĩnh lạ thường.
Tôi đứng dậy.
Lễ phép nhìn bố chồng rồi nói đúng bốn câu….
…Tôi nhìn thẳng vào mắt bố chồng, giọng nói tuy nhỏ nhẹ, rành rọt nhưng vang lên đầy sức nặng giữa bầu không khí đang im phăng phắc:
“Câu thứ nhất, thưa bố, giỗ chạp là để con cháu sum vầy, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, chứ không phải thước đo để hành hạ sức khỏe và thời gian của người sống. Hôm nay con bận việc công ty nhưng vẫn cố gắng tự tay chuẩn bị xôi, gà luộc, canh măng để thắp hương cúng cụ, còn những món khác con đặt ở nơi uy tín, sạch sẽ để các bác, các cô chú có bữa ăn chu đáo, ngon miệng, vậy con xin hỏi con ‘coi thường tổ tiên’ ở điểm nào ạ?
Câu thứ hai, thời của bố mẹ khác, thời của chúng con bây giờ đã khác, con vừa phải đi làm kiếm tiền chịu áp lực xã hội, vừa phải lo toan việc nhà, nếu bố muốn mọi thứ phải hoàn hảo theo ý bố, thì lần sau xin bố đưa tiền để con xin nghỉ việc ở cơ sở, chấp nhận mất thưởng, mất lương về quê đứng bếp ba ngày như thời ngày xưa.
Câu thứ ba, mẹ chồng con cả đời tần tảo, giờ khớp xương đau nhức đứng không vững cũng vì những năm tháng một mình ôm đồm mấy mâm cỗ dọn dẹp như thế này, con đặt cỗ một phần vì công việc, nhưng phần lớn là vì không muốn mẹ phải gượng đau ra nhặt rau, rửa bát phục vụ mười mấy hai mươi con người sau một buổi tiệc.
Và câu cuối cùng, con làm dâu nhà họ Trần bốn năm qua như thế nào, các bác, các cô chú ở đây đều nhìn thấy và hiểu rõ. Chiếc bát bố vừa đập vỡ hôm nay không chỉ là một cái bát, mà nó đã làm tổn thương lòng tự trọng của con và dập tắt đi sự tự nguyện phụng dưỡng của một đứa con dâu luôn hết lòng vì gia đình này.”
Nói xong, tôi cúi đầu chào các bác rồi quay sang nắm lấy bàn tay đang run rẩy của mẹ chồng: “Mẹ lau nước mắt đi ạ. Con xin phép đưa cháu về thành phố trước, hôm khác con lại về thăm mẹ.”
Tôi dắt con bước đi, không một lần ngoảnh lại. Phía sau lưng, bố chồng tôi mặt mũi tím tái, cứng họng không thốt nên lời trước những lý lẽ đanh thép nhưng vô cùng lễ độ của con dâu. Các bác trong họ xì xào bàn tán, người gật gù, người nhìn bố chồng tôi bằng ánh mắt ái ngại. Kể từ ngày hôm đó, mỗi lần nhà có việc, không một ai trong họ nhà chồng dám mở lời sai bảo hay hạch sách tôi một câu nào nữa.








