Có 3 căn nhà cho thuê trị giá gần 20 tỷ, tôi vẫn quyết không sang tên hay lập di chúc. Tôi giữ “đằng chuôi” không phải vì tiếc của, mà để tự bảo vệ tuổi già và giữ hòa khí trong gia đình. Đến khi các con giục chia tài sản, tôi chỉ nói một điều khiến tất cả lặng người.

Có 3 căn nhà cho thuê trị giá gần 20 tỷ, tôi vẫn quyết không sang tên hay lập di chúc. Tôi giữ “đằng chuôi” không phải vì tiếc của, mà để tự bảo vệ tuổi già và giữ hòa khí trong gia đình. Đến khi các con giục chia tài sản, tôi chỉ nói một điều khiến tất cả lặng người.

Năm nay tôi tròn bảy mươi tuổi.

Ở cái tuổi mà nhiều người đã giao hết tài sản cho con cháu để an hưởng tuổi già, tôi vẫn là người đứng tên ba căn nhà mặt phố đang cho thuê. Tổng giá trị khoảng hai mươi tỷ đồng, mỗi tháng tiền thuê đủ để vợ chồng tôi sống thoải mái, không phải ngửa tay xin ai một đồng.

Nhiều người bảo tôi khôn.

Cũng không ít người nói tôi ích kỷ.

Nhưng chỉ có tôi mới hiểu, quyết định chưa lập di chúc không phải vì tiếc của, mà vì muốn giữ bình yên cho cả gia đình.

Tôi sinh được năm cậu con trai.

Chồng tôi mất sớm, khi cậu út mới học lớp Hai. Một mình tôi gồng gánh đủ nghề. Ban ngày bán hàng ngoài chợ, tối nhận may quần áo thuê. Có những đêm thức đến hai, ba giờ sáng mới dám chợp mắt.

Tôi không nhớ đã khóc bao nhiêu lần vì thiếu tiền đóng học cho con.

Cũng chẳng nhớ bao nhiêu bữa chỉ dám chan nước mắm ăn với cơm nguội để dành thịt cá cho các con.

May mắn là cả năm đứa đều hiểu chuyện.

Chúng học hành tử tế, lớn lên có công việc ổn định, rồi lần lượt lấy vợ, sinh con.

Mỗi lần nhìn cả đại gia đình quây quần, ai cũng bảo:

– Bà T. có phúc thật. Nuôi năm thằng con mà đứa nào cũng hiếu thảo.

Tôi chỉ cười.

Hiếu thảo hay không, không thể nhìn qua vài mâm cơm hay mấy lời hỏi han.

Muốn biết lòng người, phải chờ lúc đụng đến tiền bạc.

…

Hai mươi năm trước, khi kinh tế khá lên, tôi lần lượt mua được ba căn nhà mặt phố.

Không phải để khoe.

Tôi coi đó là khoản dự phòng cho tuổi già.

Tiền thuê nhà mỗi tháng đủ thuốc men, đủ chi tiêu, còn dư chút ít cho cháu nội, cháu ngoại mỗi dịp lễ Tết.

Điều quan trọng nhất là tôi không phải xin tiền bất kỳ đứa con nào.

Có tiền của mình.

Có quyền quyết định cuộc sống của mình.

Đó là sự tự trọng cuối cùng của một người già.

Thế nhưng càng lớn tuổi, bạn bè càng khuyên:

– Bà chia tài sản luôn đi. Giữ làm gì cho mệt.

– Sang tên sớm để các con còn yên tâm.

– Chứ lỡ mai mốt có chuyện thì sao?

Tôi chỉ cười.

Tôi từng chứng kiến quá nhiều câu chuyện đau lòng.

Có người vừa sang tên nhà cho con trai thì ba tháng sau bị con dâu bóng gió:

– Nhà chật quá, hay bố mẹ về quê ở cho thoáng.

Có người chia đều tài sản xong, đến lúc đau ốm phải gọi từng đứa xin tiền viện phí.

Có người còn bị chính con ruột đòi bán căn nhà đang ở.

Không phải vì con họ xấ//u.

Mà vì khi quyền sở hữu đổi chủ, mọi thứ cũng đổi theo.

Người già mất luôn tiếng nói.

Tôi không muốn mình rơi vào hoàn cảnh đó.

…

Năm ngoái, trong bữa cơm giỗ chồng, câu chuyện tài sản bất ngờ được nhắc tới.

Con dâu thứ hai hỏi rất nhẹ:

– Mẹ này… mẹ đã tính chia ba căn nhà sau này thế nào chưa?

Cả bàn ăn bỗng im lặng.

Mấy cô con dâu khác nhìn nhau.

Năm cậu con trai cũng đặt đũa xuống.

Tôi biết.

Sớm muộn gì câu hỏi này cũng đến.

Tôi bình tĩnh gắp miếng cá rồi đáp:

– Chưa.

Con trai cả cười:

– Ý tụi con không phải giục mẹ đâu. Chỉ là để sau này khỏi tranh chấp.

Tôi gật đầu.

– Mẹ hiểu.

Rồi tôi tiếp tục ăn cơm như chưa có gì xảy ra.

Nhưng từ hôm đó, thỉnh thoảng các con lại nhắc khéo.

Đứa thì bảo làm di chúc cho rõ ràng.

Đứa thì nói nên chia trước một phần.

Đứa khác lại khuyên sang tên để giảm thuế sau này.

Lời nào nghe cũng hợp lý.

Nhưng tôi vẫn chưa gật đầu.

…

Một hôm, cậu con thứ ba ghé chơi.

Nó ngập ngừng:

– Mẹ…

– Gì?

– Nếu mẹ chia trước, tụi con sẽ chăm mẹ tốt hơn chứ đâu phải kém đi.

Tôi bật cười.

– Con nói thật lòng à?

Nó đỏ mặt.

– Thì… ý con là để mẹ yên tâm.

Tôi nhìn con trai rất lâu.

Đó là đứa hiền nhất nhà.

Nhưng chính vì hiền nên nói thật lòng.

Còn những đứa khác…

Có lẽ cũng đang nghĩ như vậy.

…

Vài hôm sau, tôi chủ động gọi cả năm anh em về.

Không phải giỗ.

Không phải họp gia đình.

Chỉ là một buổi chiều bình thường.

Sau khi mọi người ngồi đông đủ, tôi lấy ra tập giấy tờ ba căn nhà.

Cả phòng khách lập tức yên tĩnh.

Tôi biết ai cũng nghĩ hôm nay mình sẽ công bố di chúc.

Tôi chậm rãi nói:

– Hôm nay mẹ muốn nói chuyện này một lần cho rõ.

Không ai lên tiếng.

Tôi tiếp tục.

– Ba căn nhà vẫn đứng tên mẹ.

– Mẹ chưa lập di chúc.

– Và trước mắt cũng chưa có ý định chia cho ai.

Không khí bỗng nặng trĩu.

Con dâu út khẽ cúi đầu.

Con trai thứ hai định nói gì đó rồi lại thôi.

Tôi nhìn từng đứa.

Những gương mặt đã ngoài bốn mươi, năm mươi tuổi.

Ngày xưa đều là những cậu bé chạy theo níu vạt áo mẹ.

Giờ tóc cũng bắt đầu điểm bạc.

Tôi chậm rãi nói tiếp:

– Các con có biết vì sao không?

Không ai trả lời.

Tôi mỉm cười.

– Vì mẹ muốn tự nuôi được chính mình đến cuối đời.

Cả căn phòng vẫn lặng im.

Tôi nói tiếp:

– Mẹ không muốn trở thành gánh nặng của bất kỳ đứa nào.

– Cũng không muốn vì chia tài sản mà anh em nhìn nhau bằng ánh mắt hơn thua.

Con trai cả khẽ thở dài.

– Mẹ…

Tôi giơ tay.

– Nghe mẹ nói hết.

Rồi tôi cầm xấp sổ đỏ đặt lại lên bàn.

Giọng tôi không lớn.

Nhưng từng chữ đều rất rõ…

Tôi hít một hơi thật sâu. Rồi bình tĩnh nói đúng ba câu:

– Thứ nhất, con về đây là về nhà của bố mẹ ruột con, nơi con được sinh ra và nuôi lớn, chứ không phải đi trốn nợ hay làm điều gì khuất tất mà bố mẹ con phải xuống xin phép ai.

– Thứ hai, một tháng qua con vừa ôm vết mổ rách da thịt, vừa một mình thức đêm chăm con, vừa phải làm hết việc nhà đến mức kiệt sức, nếu con còn ở lại đó thì người mẹ chồng “coi con dâu như con gái” như mẹ có gánh nổi trách nhiệm nếu con phát điên hay có mệnh hệ gì không?

– Thứ ba, con là vợ của con trai mẹ, là mẹ của cháu nội mẹ, chứ không phải người ở đợ miễn phí mà mẹ thích thì đay nghiến, không thích thì đem gia giáo ra ban phát bề trên; từ giờ cho đến khi chồng con hiểu ra vấn đề và có câu trả lời thỏa đáng, con sẽ không quay về bước chân vào ngôi nhà đó nữa.

Đầu dây bên kia im lặng hoàn toàn. Tôi nghe rõ cả tiếng thở gấp gáp vì kinh ngạc của mẹ chồng, rồi bà dập máy ngang. Có lẽ cả đời bà chưa từng nghĩ đứa con dâu ngoan ngoãn, im lặng chịu đựng bấy lâu nay lại có thể nói ra những lời đanh thép, rõ ràng và không một chút sợ hãi như vậy.

Bố mẹ nhìn tôi, không một lời trách móc, chỉ nhẹ nhàng đón lấy cháu ngoại rồi bảo tôi vào phòng nghỉ ngơi. Đêm đầu tiên sau hai tháng sinh con, tôi mới có một giấc ngủ sâu không mộng mị, không có tiếng gõ cửa lúc sáu giờ sáng, không có những lời giáo điều đè nặng lên ngực.

Tôi biết, sóng gió phía trước với cuộc hôn nhân này chắc chắn sẽ đến, nhưng nhìn con trai đang ngủ say trong vòng tay ngoại, tôi biết mình đã làm đúng. Muốn được tôn trọng, trước hết bản thân phải ngừng cam chịu.