Cho anh họ ở nhờ lúc khó khăn, 15 năm sau tôi muốn đòi lại căn nhà để bán thì anh họ tuyên bố không trả…tôi lập tức làm một việc!
Năm tôi ba mươi lăm tuổi, vợ chồng chắt chiu suốt gần mười năm mới mua được một căn nhà cấp bốn rộng chưa đầy sáu mươi mét vuông ở ngoại ô thành phố. Đó là tài sản lớn nhất của chúng tôi. Ban đầu, tôi định sửa sang rồi chuyển cả nhà đến ở, nhưng đúng lúc ấy công ty cử tôi sang Nhật làm việc dài hạn. Vợ con theo tôi, còn căn nhà khóa cửa để không.
Cũng đúng khoảng thời gian ấy, anh họ tôi – anh Hoàng – lâm vào cảnh khốn cùng.
Xưở//ng gỗ của anh bị chá//y, nợ ngân hàng chồng chất. Vợ chồng anh bán sạch tài sản vẫn không đủ trả nợ. Căn nhà duy nhất cũng bị ngân hàng siết. Một chiều mưa, anh đứng trước cổng nhà bố mẹ tôi, gầy rộc, ôm theo hai đứa con nhỏ.
Anh nghẹn ngào:
– Em… cho anh ở nhờ căn nhà ngoài thị trấn vài năm được không? Chỉ cần anh gượng dậy, anh sẽ chuyển đi ngay.
Mẹ tôi kéo tay tôi, nói nhỏ:
– Máu mủ với nhau cả. Người ta khó khăn mới mở lời.
Tôi nhìn hai đứa t/ẻ đang c/o r//o trong chiếc áo mưa cũ, lòng mềm hẳn.
– Anh cứ ở đi. Bao giờ ổn thì tính tiếp.
Anh nắm chặt tay tôi.
– Anh mang ơn em cả đời.
Tôi chỉ cười.
– Đừng nói ơn nghĩa. Người nhà mà.
Ba năm sau, công việc bên Nhật thuận lợi, công ty gia hạn hợp đồng thêm năm năm.
Anh Hoàng gọi điện báo tin xưởng gỗ đã mở lại, cuộc sống dần khá lên. Tôi mừng thật lòng.
– Tốt rồi. Cố gắng lên anh.
– Anh sẽ dành dụm mua đất rồi trả nhà cho em.
Tôi đáp:
– Không vội.
Từ đó, mỗi dịp Tết về nước, tôi đều ghé qua căn nhà.
Ban đầu, anh chị tiếp rất niềm nở.
Đến năm thứ tám, tôi nhận ra nhiều thứ đã khác.
Cổng được xây mới.
Sân lát gạch.
Thêm tầng lầu.
Nhà đẹp hơn rất nhiều.
Tôi khen:
– Anh sửa đẹp quá.
Anh cười:
– Cũng phải đầu tư chứ.
Tôi nghĩ đơn giản: người ta bỏ tiền sửa nhà mình thì mình càng đỡ.
Có lần tôi bảo:
– Sau này anh chuyển đi, em hoàn lại phần sửa chữa hợp lý.
Anh xua tay:
– Người nhà cả, tính toán làm gì.
Tôi cũng không nghĩ ngợi.
Thấm thoắt mười lăm năm trôi qua.
Tôi quyết định về Việt Nam định cư.
Lúc ấy, con trai chuẩn bị vào đại học. Tôi muốn bán căn nhà để lấy tiền mua một căn lớn hơn gần chỗ làm.
Tôi gọi anh Hoàng.
– Anh à, cuối năm em về hẳn. Chắc khoảng ba tháng nữa anh thu xếp giúp em nhé.
Đầu dây bên kia im lặng.
Một lúc sau anh mới nói:
– Chuyện đó… để tính.
Tôi hơi ngạc nhiên.
– Tính gì nữa anh?
– Nhà này giờ là nhà của anh rồi.
Tôi tưởng mình nghe nhầm.
– Anh nói gì?
Giọng anh lạnh tanh.
– Mười lăm năm qua anh ở đây. Anh sửa chữa, đóng thuế, chăm sóc. Hàng xóm ai cũng biết đây là nhà anh.
– Nhưng giấy tờ đứng tên em.
– Đứng tên thì đứng tên. Muốn lấy lại cũng không dễ đâu.
Tôi chết lặng.
Người từng ôm chân cảm ơn tôi năm nào, giờ lại nói với tôi bằng giọng như thế.
Ngày tôi về nước, tôi mang toàn bộ giấy tờ đến gặp anh.
Anh tiếp tôi ngay trong căn phòng khách sang trọng.
Vừa ngồi xuống, anh đã nói:
– Nếu muốn bán thì bán cho anh.
– Giá bao nhiêu?
Anh đưa ra con số chưa bằng một phần ba giá thị trường.
Tôi bật cười.
– Anh đùa à?
– Không thì cứ kiện.
– Anh nghĩ em không kiện?
Anh khoanh tay.
– Cứ thử xem.
– …
– Kiện vài năm chưa chắc lấy được. Trong thời gian đó nhà xuống cấp, mất giá. Anh chẳng sợ.
Tôi nhìn người anh họ trước mặt.
Không còn chút dáng vẻ hiền lành ngày xưa.
Chỉ còn sự tính toán.
Bạn bè ai cũng khuyên tôi thuê luật sư ngay.
Nhưng tôi không làm thế.
Tôi lập tức làm một việc.
Tôi đến gặp bác trưởng họ.
Rồi gặp từng người lớn trong gia tộc.
Sau đó, tôi xin tổ chức một buổi họp họ vào đúng ngày giỗ ông nội.
Hôm ấy, gần như đầy đủ con cháu đều có mặt.
Sau bữa cơm, tôi đứng dậy.
– Hôm nay cháu xin phép nói một chuyện riêng.
Mọi người ngạc nhiên…
Mọi người ngạc nhiên nhìn tôi, còn anh Hoàng đang ngồi ở mâm trên bên cạnh mấy bác, nét mặt thoáng chút biến sắc rồi nhanh chóng lấy lại vẻ bình thản, khinh khỉnh. Anh ta chắc chắn nghĩ rằng tôi định mang chuyện này ra để cậy nhờ dòng họ phân xử, hòa giải. Anh ta thừa biết tâm lý người già trong họ luôn muốn “dĩ hòa vi quý”, “chuyện lớn hóa nhỏ” để giữ hòa khí dòng tộc.
Nhưng anh ta đã nhầm, tôi không đến đây để xin sự thương hại hay một lời phân xử vô thưởng vô phạt.
Tôi bình tĩnh mở chiếc cặp da mang theo, lấy ra một tập tài liệu dày rồi cung kính đặt lên bàn thờ ông nội. Sau đó, tôi quay lại nhìn thẳng vào anh Hoàng và dõng dạc nói trước sự chứng kiến của hơn năm mươi người trong dòng họ:
“Thưa các bác, các chú và anh em trong họ. Mười lăm năm trước, khi xưởng gỗ của anh Hoàng bị cháy, nợ nần chồng chất, không còn chốn dung thân, chính cháu và gia đình đã mở rộng cửa cho gia đình anh ở nhờ căn nhà ngoại ô của cháu mà không lấy một đồng tiền thuê nào suốt 15 năm qua. Cháu coi anh như anh ruột, nghĩ tình máu mủ mà giúp đỡ. Nhưng đến nay, khi cháu về nước cần lấy lại nhà để lo cho con đi học, anh Hoàng lại tuyên bố trắng trợn rằng nhà là của anh, thách thức cháu đi kiện và ép cháu bán lại với giá chưa đầy một phần ba giá thị trường.”
Cả từ đường xôn xao hẳn lên. Những tiếng xì xào bắt đầu nổi lên khắp nơi. Bác trưởng họ nhíu mày, đập tay xuống bàn: – Hoàng! Có đúng như thằng Thành nói không?
Anh Hoàng lập tức đứng bật dậy, mặt đỏ tía tai, cố cãi chày cãi cối: – Các bác đừng nghe nó nói một chiều! Mười lăm năm qua một tay cháu sửa sang, đổ móng lên tầng, đóng thuế đất đầy đủ. Đất để không mười lăm năm không có người ở thì thành đất hoang, cháu có công gìn giữ, tôn tạo. Giờ nó về đòi ăn sẵn, đòi đuổi cả nhà cháu ra đường là sống không có tình nghĩa!
Tôi không hề tức giận trước những lời ngụy biện trơ trẽn đó. Tôi mỉm cười, giơ tập tài liệu thứ hai lên:
“Anh Hoàng nói đến tình nghĩa và luật pháp đúng không? Vậy hôm nay, trước mặt vong linh ông nội và toàn thể dòng họ, tôi xin công bố ba việc mà tôi đã làm ngay khi bước chân về nước:”
1. Bản thỏa thuận sửa chữa nhà 12 năm trước
Tôi rút ra một tờ giấy có chữ ký úa màu: “Anh Hoàng nghĩ tôi quên tờ giấy này sao? Năm thứ ba anh ở nhờ, khi anh xin phép sửa nhà, tôi đã gửi về một bản thỏa thuận có chữ ký của cả hai vợ chồng anh qua đường bưu điện. Trong đó ghi rõ: ‘Bên B (anh Hoàng) tự nguyện bỏ chi phí sửa chữa để phục vụ nhu cầu ở, khi bên A (tôi) đòi nhà, bên A sẽ hoàn trả chi phí nguyên vật liệu theo giá trị khấu hao, bên B không có quyền tranh chấp quyền sở hữu đất’. Anh tưởng tôi đi nước ngoài là mất trí nhớ sao?”
Anh Hoàng nhìn thấy tờ giấy, mặt lập tức cắt không còn giọt máu. Anh ta hoàn toàn quên mất sự tồn tại của văn bản này.
2. Đơn tố cáo hành vi tống tiền và chiếm đoạt tài sản
Tôi tiếp tục lật tài liệu tiếp theo: “Anh thách tôi đi kiện dân sự kéo dài vài năm đúng không? Xin lỗi anh, tôi không kiện dân sự. Hôm qua, luật sư của tôi đã nộp đơn lên cơ quan công an quận kèm theo file ghi âm cuộc hội thoại giữa tôi và anh tại phòng khách nhà anh. Trong đó, anh thừa nhận giấy tờ đứng tên tôi nhưng cố tình ép tôi bán dưới 1/3 giá thị trường, nếu không sẽ phá hoại tài sản (làm nhà xuống cấp). Đây là hành vi có dấu hiệu cấu thành tội Cưỡng đoạt tài sản và Cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác. Đây là án hình sự, thưa anh Hoàng!”
Đến lúc này, vợ anh Hoàng ngồi mâm dưới bỗng oà khóc nức nở, còn anh Hoàng thì run rẩy, đứng không vững phải bám vào cạnh bàn.
3. Trả lại toàn bộ “phần đóng góp” của anh Hoàng
Tôi đặt một bọc tiền dày cộp lên bàn: “Còn về số tiền thuế đất anh đóng hộ mười lăm năm qua và tiền khấu hao sửa chữa nhà, tôi đã thuê công ty thẩm định giá độc lập đến đo đạc và định giá chính xác. Tổng số tiền là 350 triệu đồng. Hôm nay, trước sự chứng kiến của trưởng họ, tôi gửi lại toàn bộ cho anh. Tôi không thèm quỵt của anh một đồng, nhưng nhà và đất của tôi, anh phải trả!”
Bầu không khí trong từ đường lúc này im phăng phắc, rồi bùng nổ bởi những lời chỉ trích gay gắt từ các bậc bề trên. Bác trưởng họ đứng dậy, chỉ thẳng mặt anh Hoàng mà mắng:
“Thằng Hoàng! Mày làm nhục nhã cái dòng họ này! Người ta cứu mày lúc hoạn nạn, giờ mày định ăn cháo đá bát à? Đã ký giấy tờ rành rành, lại còn định dùng luật rừng để cướp nhà của em? Ngay trong ngày hôm nay, mày phải ký vào biên bản bàn giao trả nhà cho thằng Thành. Nếu không, dòng họ này sẽ gạch tên mày ra khỏi gia phả, và mày cứ chuẩn bị tinh thần mà hầu tòa!”
Họ hàng xung quanh cũng đồng loạt quay lưng, những người vừa nãy còn ngồi uống rượu với anh Hoàng giờ đây nhìn anh ta bằng ánh mắt khinh bỉ tột cùng.
Anh Hoàng hoàn toàn sụp đổ. Cái bẫy “kiện cáo dây dưa” mà anh ta tự đắc giăng ra đã bị sự chuẩn bị chặt chẽ, lý trí và quyết đoán của tôi đập tan tành trong tích tắc. Đối diện với nguy cơ vào tù và sự ruồng bỏ của cả dòng tộc, anh Hoàng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc quỳ sụp xuống, lắp bắp xin tôi rút đơn tố cáo và hứa sẽ dọn đi ngay trong tháng.
Tôi nhìn người anh họ đang thảm hại dưới chân mình, lòng không một chút gợn sóng. Tình nghĩa mười lăm năm trước tôi đã cho đi trọn vẹn, còn ngày hôm nay, những gì anh ta nhận được hoàn toàn là cái giá phải trả cho lòng tham và sự bội bạc.
Để lại một bình luận