Mười năm sau ngày chồng qua đời, bà Lan bất ngờ nhìn thấy ông –phong cách người quen thuộc, mái tóc điểm bạc, nụ cười hiền – đang đi nghỉ mát ở Sầm Sơn cùng một gia đình khác. Bà chết tĩnh lặng, tay chạy nhung chốt chiếc nón. Người đàn ông ấy ở giữa đi đâu được, chính là chồng bà – ông Minh. Người đã được chôn cất, đã có tấm bia mộ quang hoàng, người mà minh bạch bảo năm nay bà vẫn hương thơm mỗi ngày rằm mùng một.
Mười năm trước, ông Minh đã được thông báo về tai nạn trên công việc. Cơ thể ông không thể tìm thấy nguyên liệu, chỉ còn lại một số dấu vết để người ta xác định. Bà Lan đau đớn tột đỉnh, ôm hai con thơ dại. Từ ấy, bà vừa làm mẹ, vừa làm cha. Cả cuộc đời bà thu gọn lại trong gánh hàng rau ở chợ, từng đồng lời gửi giá trị học phí cho các con.
Nỗi nhớ chưa bao giờ nguôi. Đêm nào bà cũng trầm đèn dầu thì thầm kể với di ảnh ông những chuyện trong ngày. Có khi bà tự hỏi: “Nếu ngày ấy ông còn sống, chắc mình đâu khổ đến thế?”. Nhưng rồi bà lại tự an ủi, rằng số phận đã có một bài, bà phải sống thay cả phần của ông.
Vậy mà hôm nay, trong tiếng sóng biển rì rào và ánh nắng chiều trải dài, người đàn ông ấy xuất hiện. Ông đang cười nói với một người phụ nữ trẻ hơn bà, bên cạnh là hai đứa trẻ nhỏ gọi ông bằng “bố”. Hình ảnh tươi mát như dao xoáy vào lòng bà Lan. Bà muốn lao đến hỏi cho ra lẽ, nhưng đôi chân như bị đóng chặt xuống cát.
Bà chỉ biết đứng yên, để nước mắt thư giãn dài, trong đầu cuộn lên hàng thùng câu hỏi:
-
Tại sao ông còn sống?
-
Vì sao ông bỏ mặc vợ con mà sống với gia đình mới?
-
Mười năm qua, ông ở đâu?
Đêm nay, bà không sao ngủ được. Trong đầu cứ vang vọng sóng, cùng tráng mặt chồng. Sự thật như một tảng đá đè nặng lên thời gian. Bà biết, cuộc đời mình sắp phải đối mặt với một cố gắng khác.
hôm nay bà Lan tìm cách tiếp cận. Bà đi quanh khu nghỉ dưỡng, quan sát gia đình kia. Ông Minh vẫn vậy:phong cách đi chậm rãi, ánh mắt hiền lành, chỉ khác là đôi vai có vẻ nặng nề hơn.
Bà không thể nén, quyết định đối tượng. Khi ông Minh đi một mình ra bãi biển, bà bước đến, giọng chạy chạy:
– Ông… Minh…
Ông nhẹ người, quay lại. Ánh mắt ngơ ngác, miệng gắn bắp:
– Lan… Là… em sao?
Hai người đứng trước nhau, im lặng, chỉ có tiếng sóng biển ven biển. Rồi ông Minh ngồi xuống yên đá, thở dài như cả núi trong lòng.
Ông kể: tai nạn năm xưa đúng là nghiêm trọng. Ông bị thương nặng, trôi dạt sang một vùng ven biển xa. Người ta cứu sống nhưng ông mất trí nhớ, không nhớ nổi tên tuổi hay quê quán. Một gia đình ngư dân tốt cưu mang, chữa bệnh. Nhiều năm sau ông mới hồi phục, nhưng ký ức vẫn mờ mịt. Ông chỉ nhớ mình tên Minh, còn lại thì quên sạch.
Người phụ nữ bên cạnh ông – bà Hạnh – là người đã tận dụng chăm sóc ông suốt những ngày khó khăn. Họ nên duyên vợ chồng, có nhau hai con. Chỉ đến vài năm gần đây, ông mới bắt đầu mơ thấy những hình ảnh lạ: bóng thơm người phụ nữ tóc dài ngồi bên ngọn đèn dầu, hai đứa trẻ gọi “ba ơi”. Nhưng ông không tin đó là ký ức thật.
Nghe xong, bà Lan ngồi yên. Cơn đau được bỏ rơi dần dần giảm bớt cho sự đau khổ. Hóa ra, ông cũng là nạn nhân của số phận. Ông không bội bội, mà chỉ bị trói buộc bởi trí nhớ.
Bà khóc, nhưng lần này nước mắt không còn chát mặn như hôm trước. Bà nhìn ông, giọng nói ngọt ngào:
– Bảo năm này, mẹ con tôi sống trong nỗi đau mất ông. Nhưng giờ biết ông còn sống, tôi không oán trách nữa…
Ông Minh nắm lấy tay bà, đôi mắt ngấn lệ. Ông vừa vui mừng, vừa mạnh mẽ. Hai cuộc đời, hai gia đình – tất cả chồng chéo lên nhau, làm ông ngày dứt không nguôi.
Những ngày sau đó, hai gia đình gặp mặt. Ban đầu, bà Hạnh khá bất ngờ, thậm chí chí lo lắng. Nhưng khi nghe ông Minh thú nhận toàn bộ sự thật, bà chỉ Yên người rồi khóc. Bà biết, tình nghĩa mười lăm năm qua không thể bỏ được, nhưng bà cũng không muốn kéo ông trong lục mồi.
Hai người phụ nữ – bà Lan và bà Hạnh – nhìn nhau. Cả hai đều là nạn nhân của số phận, đều là người mẹ tận tụy. Họ không còn coi nhau là đối thủ, mà là những người đàn bà cùng chia sẻ một phần đời với một người đàn ông.
Cuối cùng, họ quyết định chọn cách nhân văn nhất: để ông Minh có trách nhiệm với cả hai gia đình. Ông trở về thăm quê hương, nhận lại hai đứa trẻ con đã trưởng thành. Những năm mất mát được bù đắp bằng sự tuần hoàn sau. Đồng thời, ông vẫn ở bên chăm sóc bà Hạnh và hai con nhỏ, vì đó là gia đình đã cưu mang ông trong lúc khốn khó.
Thời gian trôi dần, dấu vết thương lại. Hai bên gia đình xem nhau như người thân. Lễ tết thập quần, tiếng cười vang lên bên mâm cơm. Bà Lan không còn lẻ loi, bà Hạnh cũng không mất đi người chồng. Ông Minh, từ chỗ ngày xác định, cuối cùng đã tìm lại được sự yên bình khi sống trọn tình, trọn nghĩa.
Câu chuyện lại không bằng sự tan vỡ, mà bằng tình huống người, thứ thứ và chia sẻ. Biển Sầm Sơn, nơi từng là nơi bắt đầu cú sốc, giờ trở thành chứng nhân cho một cuộc phiêu lưu kỳ lạ – nơi quá khứ và hiện tại hòa quyện, để tất cả cùng hướng về tương lai.